قاجار
ناصرالدین شاه قاجار
پادشاه نیمقرن ناصری
سالهای سلطنت
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۰۷ تا ۲۴۵۵
میلادی
۱۸۴۸ تا ۱۸۹۶
درازترین سلطنت قاجار. امیرکبیر را آورد و کشت. امتیازها داد و پس گرفت. سفر فرنگ دید و روزنامه و دارالفنون را تاب آورد تا جایی که به تخت آسیب نزند. با گلولهٔ میرزا رضای کرمانی افتاد. کسروی بیداری توده را از همین عهد میآغازد.
منابع
احمد کسروی، تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یکم
کسروی عهد ناصری را زمینهٔ بیداری مینویسد: سپهسالار، ملکم، سید جمال، روزنامه، دبستان، و سپس امتیازها و وامها. شاه را خودکامه میبیند اما علت را فقط در شخص او نمیگذارد.
رجال این سلطنت
- میرزا تقیخان امیرکبیرصدراعظم نوساز ایران پیشامشروطه
- میرزا حسینخان سپهسالارصدراعظم اصلاحگر عهد ناصری
- میرزا ملکمخان ناظمالدولهنظریهپرداز قانون و ناشر روزنامهٔ قانون
- سید جمالالدین اسدآبادیمروج اتحاد اسلام و محرک انقلاب فکری
رویدادها
- اجتماع بدشت و اعلان نسخ شریعت اسلامتیر ۱۲۲۷ (شاهنشاهی ۲۴۰۷)
- جنگ قلعه شیخ طبرسی در مازندرانشهریور ۱۲۲۷ (شاهنشاهی ۲۴۰۷)
- تیرباران سید علیمحمد باب در تبریز۱۸ تیر ۱۲۲۹ (شاهنشاهی ۲۴۰۹)
- انشقاق بهایی و ازلی و تبعید سران بابیه۱۲۴۵ (شاهنشاهی ۲۴۲۵)
- نگارش رسالهٔ مدنیه توسط عبدالبهاء۱۲۵۳ (شاهنشاهی ۲۴۳۳)
- سرمقاله تاریخی روزنامه اختر در باب قانون اساسی۴ فروردین ۱۲۵۶ (شاهنشاهی ۲۴۳۶)
- نگارش رساله دفتر تنظیمات (کتابچه غیبی) توسط ملکم خان۱۲۳۷ (شاهنشاهی ۲۴۱۷)
- نگارش رساله یک کلمه توسط مستشارالدوله در پاریس۱۲۴۹ (شاهنشاهی ۲۴۲۹)
- صدارت سپهسالار و تشکیل دربار اعظم (هیئت وزرا)۱۲۵۰ (شاهنشاهی ۲۴۳۰)
- امتیازنامه انحصاری بارون جولیوس دو رویتر۴ مرداد ۱۲۵۱ (شاهنشاهی ۲۴۳۱)
- نگارش رساله پلتیکای دولتی توسط ملکم خان۱۲۵۳ (شاهنشاهی ۲۴۳۳)
- فرمان ناصرالدین شاه در تحریم و انحلال فراموشخانه۲۵ مهر ۱۲۴۰ (شاهنشاهی ۲۴۲۰)
- انتشار روزنامه قانون در لندن توسط ملکم خانبهمن ۱۲۶۸ (شاهنشاهی ۲۴۴۸)
- مناظره فلسفی سید جمالالدین اسدآبادی با ارنست رنان۲۸ اردیبهشت ۱۲۶۲ (شاهنشاهی ۲۴۴۲)
- بستنشینی سید جمالالدین در شاه عبدالعظیم و اخراج زمستانیدی ۱۲۶۹ (شاهنشاهی ۲۴۴۹)
- نامهٔ سید جمالالدین به ناصرالدینشاه از بست عبدالعظیمآبان ۱۲۶۹ (شاهنشاهی ۲۴۴۹)
- ترور ناصرالدین شاه قاجار در حرم شاه عبدالعظیم۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ (شاهنشاهی ۲۴۵۵)
- تأسیس مجلس وکلای تجار ایرانمرداد ۱۲۶۳ (شاهنشاهی ۲۴۴۳)
- اعطای امتیاز کشتیرانی کارون به بریتانیا۹ آبان ۱۲۶۷ (شاهنشاهی ۲۴۴۷)
- تأسیس بانک شاهنشاهی ایران توسط بارون دو رویتر۱۱ بهمن ۱۲۶۷ (شاهنشاهی ۲۴۴۷)
- نهضت تنباکو و لغو امتیاز رژیدی ۱۲۶۹ (شاهنشاهی ۲۴۴۹)
- فتوای تحریم استعمال توتون و تنباکو۱۲ آذر ۱۲۷۰ (شاهنشاهی ۲۴۵۰)
- واگذاری انحصار صدور تنباکو پس از لغو رژیفروردین ۱۲۷۱ (شاهنشاهی ۲۴۵۱)
- تأسیس مدارس ابتدایی مدرن در تبریز توسط رشدیه۱۲۶۷ (شاهنشاهی ۲۴۴۷)
- قتل حسینقلی خان ایلخانی بختیاری به دست ظلالسلطان۲۴ خرداد ۱۲۶۱ (شاهنشاهی ۲۴۴۱)
- افتتاح و تمرکز ضرابخانه دولتی تهران با ماشینآلات مدرنخرداد ۱۲۵۶ (شاهنشاهی ۲۴۳۶)
- صدارت امیرکبیرشهریور ۱۲۲۷ (شاهنشاهی ۲۴۰۷)
- قتل امیرکبیر در فیندی ۱۲۳۰ (شاهنشاهی ۲۴۱۰)
- تأسیس دارالفنون۱۲۳۰ (شاهنشاهی ۲۴۱۰)
- انتشار روزنامهٔ وقایع اتفاقیه۱۸ بهمن ۱۲۲۹ (شاهنشاهی ۲۴۰۹)
- سوءقصد بابیان به ناصرالدین شاه قاجار۲۴ مرداد ۱۲۳۱ (شاهنشاهی ۲۴۱۱)
- سفر نخست ناصرالدین شاه قاجار به فرنگ۳۰ فروردین ۱۲۵۲ (شاهنشاهی ۲۴۳۲)