عصر ناصری
۱۸ تیر ۱۲۲۹
شاهنشاهی
۱۸ تیر ۲۴۰۹
میلادی
۹ ژوئیه ۱۸۵۰
این ورقه بخشی از ظهور مکتب شیخی و نظریهٔ رکن رابع است. تیرباران باب در تبریز پایان دعوی شخص او بود و آغاز انشقاق میان پیروان.
خلاصه
اعدام و تیرباران سید علیمحمد شیرازی و محمدعلی زنوزی در میدان سربازخانه تبریز به فرمان میرزا تقیخان امیرکبیر، پس از اخذ فتاوای ارتداد از علمای طراز اول آذربایجان به قصد استقرار امنیت سرزمینی.
زمینه
پس از طبرسی امیرنظام تصمیم گرفت ریشه دعوت را با قتل شخص باب بخشکاند. مراجع با حذف او همراهی کردند.
چه رخ داد
۱. فرمان امیرنظام و فتوای ارتداد
دربار دیگر بابیه را غائله محلی نمیدید. امیرنظام که امنیت تاج جوان را میخواست، حکم رسمی ارتداد را از مجتهدان گرفت. باب از چهریق به تبریز آمد. دانش اندک فقهی او در مناظره پیشین دستمایه تکفیر شده بود.
۲. تیرباران هجدهم تیر ۱۲۲۹
در ۱۸ تیر ۱۲۲۹ خورشیدی به فرمان امیرنظام باب را در تبریز تیرباران کردند. با مرگ او نسل اول رهبری حروف حی نیز به پایان نزدیک شد. دعوی از بابیت به قائمیت و در روایت پیروان به الوهیت رسیده بود؛ کالبد رهبر از میان رفت و میراث به نزاع جانشینان افتاد.
۳. انتقام مسلحانه دو سال بعد
در ۲۴ مرداد ۱۲۳۱ سه بابی به کاروان شکار ناصرالدینشاه جوان حمله کردند و چند تیر به سوی او رها کردند. شاه زخم جدی نخورد. دو مهاجم همانجا کشته شدند و سومی زنده ماند. دیوان تا آن روز میپنداشت فتنه خوابیده است. حلقههای تهران را شکنجه کردند تا نام بدهند. طاهره را که پیشتر بازداشت شده بود به همین بهانه کشتند. همه حروف حی از میان رفتند.
پیامد
تیرباران تبریز دعوت شخص باب را بست و سوءقصد ۱۲۳۱ را گشود. تنها چهره بزرگ بازمانده میرزا حسینعلی نوری بود که به بغداد تبعید شد.
داوری منابع
امیرکبیر با ارزیابی خطر تجزیه امنیتی کشور، سرچشمه شورشهای مسلحی را با تیرباران باب قطع کرد.
دوره
پادشاه
کسان
- سید علیمحمد شیرازی (باب)بنیانگذار جنبش بابیه
پایان حیات مذهبی با تیرباران توسط بهادران قرهباغ در تبریز.
- میرزا تقیخان امیرکبیرصدراعظم نوساز ایران پیشامشروطه
اخذ فتاوای ارتداد از فقها و اجرای قاطعانه حکم اعدام در تبریز.