عصر ناصری
خرداد ۱۲۵۶
شاهنشاهی
خرداد ۲۴۳۶
میلادی
ژوئن ۱۸۷۷
این ورقه بخشی از استقراض نخست دولت ایران از روسیه (۲۲.۵ میلیون روبل) است. ضرابخانهٔ ماشینی همان بحران نقره و مس را ساخت که استقراض روس برای پر کردن خزانهاش آمد.
خلاصه
راهاندازی نخستین کارخانه مکانیزه ضرب مسکوکات در پایتخت با ادوات اتریشی؛ واگذاری استیجاری دارالضرب به امینالضرب و بحران تقلب در عیار پول سیاه مسی در دهه ۱۲۷۰ ش.
زمینه
تصمیم ناصرالدینشاه برای تمرکز ضرب سکه با ماشینآلات مکانیزه اتریشی در خرداد ۱۲۵۶ ش.
چه رخ داد
۱. بحران پول سیاه و تقلب امینالضرب
دارالضرب به امینالضرب اجاره داده شد. او عیار مسکوکات مسی شاهی را کاهش داد و پول سیاه انبوهی وارد بازار کرد که تورم شدید دهه ۱۲۷۰ ش را آفرید.
پیامد
دستور توقف ضرب مسکوکات مسی توسط شاه در ۱۲۷۵ ش و تداوم بحران معیشتی تا عهد مظفری.
داوری منابع
تمرکز ضرب سکه آغاز نوسازی پولی بود، اما اجاره دادن آن به بخش خصوصی بحران پول سیاه را آفرید.
دوره
پادشاه
کسان
- حاج محمدحسن امینالضرببزرگتاجر و رئیس ضرابخانه؛ بانی مجلس وکلای تجار
تصدی و اجاره ضرابخانه دولتی و ضرب مسکوکات جدید.
- میرزا علیخان امینالدولهصدراعظم اصلاحگر پیش از مشروطه
پیگیری واردات ماشینآلات مکانیزه از اتریش.