سید جمال
سید جمالالدین اسدآبادی
بیدارگر سیّار؛ منتقد دربار ناصری
- تبار و خاستگاه
- اسدآباد همدان یا کابل؛ محل نزاع تذکره است.
- پایگاه اجتماعی
- سیاح و آشوبگر فکری؛ نه مجتهد مستقر.
- چرا در این داستان است
- سایه بر میرزا رضا و بیدارگران. کسروی نامش را در مقدمات میآورد.
خلاصه
سیاح و خطیب. کسروی او را دلیر میداند و این خردهگیری را هم دارد که به جای اصلاح مردم به اصلاح سلاطین پرداخت. نامه به ناصرالدینشاه در گفتار یکم آمده است. هویت افغانی/اسدآبادی را جدل کردهاند؛ برای مشروطه اثر او مهمتر از شناسنامه است.
زندگی و کار
بیوطن فکری
آدمیت او را جدیتر از کسروی میگیرد. در این سایت مدخل کوتاه است چون کتاب کسروی او را محور نکرده.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یکم؛ نامهٔ سید جمال
کسروی مردی دلیرش میخواند و راهش را خطا میبیند: اصلاح سلطان به جای اصلاح توده. این جمله کلید فهم کسروی از علت مشروطه است.
فریدون آدمیت — ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران
اندیشههای سید جمال
آدمیت اثر او را در بیداری سیاسی میپذیرد و دعویهای مبالغهآمیز پیرامونش را میپیراید.
پادشاه همزمان
- ناصرالدینشاهشاه نیمقرن ناصری
پیوستگان
- میرزا ملکمخان ناظمالدولهنویسندهٔ قانون و از پیشاهنگان فکر مشروطه