برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

امیرکبیر · امیرنظام

میرزا تقی‌خان امیرکبیر
اصلاحگر کشته‌شدهٔ آغاز ناصری

مرگ

هجری شمسی

دی ۱۲۳۰

شاهنشاهی

دی ۲۴۱۰

میلادی

ژانویه ۱۸۵۲

تبار و خاستگاه
هزارهٔ فراهان؛ پسر آشپز قائم‌مقام.
خانواده
میرزا تقی خان. داماد شاه شد. پسرش در سیاست نماند.
پایگاه اجتماعی
دیوانی برکشیده؛ صدراعظم. نه شاهزاده.
چرا در این داستان است
اصلاح پیش از مشروطه. قتل فین. کسروی او را در مقدمات بیداری می‌گذارد.

خلاصه

صدراعظم سه سالهٔ ناصرالدین‌شاه. دارالفنون، روزنامهٔ وقایع اتفاقیه، و اصلاح مالیه. در فین کاشان کشتندش. مشروطه نیم‌قرن بعد است؛ اما هر روایت بیداری از او می‌گذرد.

زندگی و کار

صدارت و حمام

دارالفنون و روزنامه و بریدن مستمری. مخبرالسلطنه و آدمیت هر دو قتلش را زخم ناصرالدین‌شاه می‌دانند. مشروطه سی و چند سال بعد آمد.

سال‌شمار

  1. ۱۲۳۰

    شاهنشاهی ۲۴۱۰

    میلادی ۱۸۵۱

    دارالفنون

    تأسیس مدرسه.

  2. دی ۱۲۳۰

    شاهنشاهی دی ۲۴۱۰

    میلادی ژانویه ۱۸۵۲

    قتل فین

    حمام کاشان.

داوری منابع

این‌ها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظم‌الاسلام یا براون قاطی نشود.

فریدون آدمیت — ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران
امیرکبیر و ایران

آدمیت امیر را جد اصلاح دولتی می‌داند. کتاب جداگانه‌اش در این باره از منابع لیبرال‌ملی است، نه از مکتب طبقاتی.

احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
ایران پیش از جنبش

کسروی نام امیر را در پیش‌زمینه می‌آورد. شرح زندگانی او کار این کتاب نیست؛ جای او را در علت‌های دور می‌گذارد.

پادشاه همزمان

پیوستگان