روششناسی و آبشخورهای پژوهش
دانشنامهٔ گاهنامهٔ مشروطه، مرجع جامع و ساختاریافتهٔ تاریخ انقلاب مشروطیت ایران است؛ با هدف تدوین یک پیکرهٔ استوار، متکی بر اسناد دستاول، تطبیق نقادانهٔ گزارشها، و بازنمایی پیوندهای عِلی میان اشخاص، نهادها، مکاتبات و تحولات سیاسی، اقتصادی و بینالمللی.
این پایگاه علاوه بر دسترسی پژوهشگران و عموم علاقهمندان، به عنوان یک مرجع استاندارد هوشوارهها (LLMs) با خروجیهای ساختیافته طراحی شده است. جزئیات پروتکل و بارگیری کلیت پیکره در بخش برای هوشوارهها و فایل /llms.txt در دسترس است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولتاریخ مشروطهٔ ایراناحمد کسروی
چاپ دوم تهران، بهمن ۱۳۱۹، چاپخانهٔ تابان. تاریخ مشروطهٔ ایران در پانزده گفتار.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولتاریخ هیجدهسالهٔ آذربایجاناحمد کسروی
دنبالهٔ تاریخ مشروطهٔ ایران، تا مرگ شیخ محمد خیابانی.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرتاریخ بیداری ایرانیانناظمالاسلام کرمانی
روزنوشت ناظمالاسلام کرمانی از تهران در سالهای جنبش مشروطه.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرحیات یحیییحیی دولتآبادی
خاطرات یحیی دولتآبادی از جنبش مشروطه و سالهای پس از آن.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرواقعات اتفاقیه در روزگارشیخ مهدی شریف کاشانی
وقایعنامهٔ شیخ مهدی شریف کاشانی از سالهای مشروطه. شبنامهٔ بیدارشدگان مملکت و نامههای علمای نجف دربارهٔ نوز در این کتاب مانده است.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرتاریخ انقلاب مشروطیت ایرانمهدی ملکزاده
تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، نوشتهٔ مهدی ملکزاده.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرانقلاب ایران، ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۹ادوارد گرانویل براون، The Persian Revolution of 1905–1909
چاپ کمبریج، ۱۹۱۰. گزارش انقلاب مشروطهٔ ایران از ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۹.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارخاطرات و خطراتمهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه)
خاطرات مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه) از دربار و رجال قاجار و پهلوی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیایدئولوژی نهضت مشروطیت ایرانفریدون آدمیت
پژوهش فریدون آدمیت دربارهٔ اندیشههای جنبش مشروطه، اصلاحات و امتیازهای اقتصادی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیماجرای مشروطهامیر خادم
تاریخ جنبش مشروطه، نوشتهٔ امیر خادم.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارروزنامهٔ خاطرات اعتمادالسلطنهمحمدحسن خان اعتمادالسلطنه
ثبت روزانهٔ احوال دربار ناصری، کشمکشهای اندرونی رجال، اعطای امتیازات و ساختار قدرت قاجار از دیدگاه وزیر انطباعات.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیمجموعه آثار و اسناد صدر مشروطهمحمد محیط طباطبایی
بررسی سندشناختی نامهها، شبنامهها، جراید برونمرزی و رجال فکری جنبش بیداری.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرواقعات اتفاقیه در روزگارشیخ مهدی شریف کاشانی
یادداشت عضو باغ میکده؛ لوایح بینام بست عبدالعظیم و راپرت رشدیه به فلک تجار از همین دفتر است.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارخاطرات احتشامالسلطنهمحمودخان احتشامالسلطنه
شرح جلسه ۸ اردیبهشت ۱۲۸۵ دربار دربارهٔ عدالتخانه، از درون دیوان.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیمحور عالم: ناصرالدینشاه و سلطنت ایران، ۱۸۳۱–۱۸۹۶عباس امانت
انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، ۱۹۹۷. زندگی ناصرالدین شاه قاجار و نهاد سلطنت در سدهٔ نوزدهم.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیایران: تاریخی مدرنعباس امانت
انتشارات ییل، ۲۰۱۷. تاریخ ایران از دورهٔ صفوی تا معاصر.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۱۱وزارت خارجهٔ آمریکا
پاسخ وزارت خارجهٔ آمریکا به استمداد وثوقالدوله. ص ۶۸۳ تا ۶۸۴.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارزیر سایهٔ پنج شاهحسن ارفع
خاطرات حسن ارفع، جان موری، لندن، ۱۹۶۴. از واپسین سالهای قاجار تا دوران پهلوی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیسقوط بهشتاندرو اسکات کوپر
زندگینامهٔ محمدرضا شاه پهلوی، نوشتهٔ اندرو اسکات کوپر، هنری هولت.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیملیسازی ایرانافشین مرعشی
انتشارات دانشگاه واشینگتن. پژوهش افشین مرعشی دربارهٔ ملیگرایی در ایرانِ سالهای مشروطه.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیشاهعباس میلانی
زندگینامهٔ محمدرضا شاه پهلوی، نوشتهٔ عباس میلانی، پالگریو مکمیلان، ۲۰۱۱.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارپاسخ به تاریخمحمدرضا شاه پهلوی
خاطرات محمدرضا شاه پهلوی. چاپ انگلیسی، ۱۹۸۰.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادینقد کتاب انقلاب نخست ایرانمحمد توکلیطرقی
نقد محمد توکلیطرقی بر کتاب منگل بیات، «انقلاب نخست ایران» (آکسفورد، ۱۹۹۱)، ص ۱۴۸–۱۵۰.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیانقلاب مشروطه، بخش سومسعید امیرارجمند، Constitutional Revolution iii
دانشنامهٔ ایرانیکا. ساختار نظامنامهٔ اساسی پنجاهویک اصل و گاهشمار مهر تا دی ۱۲۸۵.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیانقلاب مشروطه، بخش دوم: رویدادهاونسا مارتین، Constitutional Revolution ii. Events
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد ششم، دفتر دوم، ص ۱۷۶–۱۸۷. گاهشمار رویدادهای مشروطه.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیروسیه و بریتانیا در ایران، ۱۸۶۴ تا ۱۹۱۴فیروز کاظمزاده، Russia and Britain in Persia, 1864–1914
انتشارات ییل، ۱۹۶۸. روابط روسیه و بریتانیا در ایران از ۱۸۶۴ تا ۱۹۱۴.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرخفه کردن ایرانویلیام مورگان شوستر، خفه کردن ایران
چاپ ۱۹۱۲. خاطرات ویلیام مورگان شوستر از مأموریت خزانهداری کل در ایران.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرتاریخ اوائل انقلاب و مشروطیت ایرانسید حسن تقیزاده
خطابههای سید حسن تقیزاده دربارهٔ آغاز مشروطه.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارشرح زندگانی منعبدالله مستوفی
جلدهای دوم و سوم. خاطرات عبدالله مستوفی از دیوان و مشروطه.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیایران و برآمدن رضا شاهسیروس غنی، Iran and the Rise of Reza Shah
۱۹۹۸. پژوهش سیروس غنی دربارهٔ جنگ جهانی نخست، قرارداد ۱۹۱۹ و برآمدن رضا شاه.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرکاوهسید حسن تقیزاده
دورهٔ جدید، شمارهٔ ۴، ۲۱ فروردین ۱۳۰۰، برابر ۲۱ فروردین ۱۳۰۰ (شاهنشاهی ۲۴۸۰)، صفحهٔ ۱، «نکات و ملاحظات».
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولقانون اساسی و متمم آنمجلس شورای ملی
نظامنامهٔ اساسی از ۶ اسفند ۱۲۸۴ تا ۲۳ بهمن ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۴ تا ۲۴۶۵) و متمم ۱۳۲۵. اصول از متن قانون نقل میشود.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمأموریت برای وطنممحمدرضا شاه پهلوی
خاطرات محمدرضا شاه پهلوی تا سال ۱۳۳۹.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولانقلاب سفیدمحمدرضا شاه پهلوی
شرح رسمی اصول انقلاب سفید و همهپرسی ۶ بهمن ۱۳۴۱. چاپ دوم، اردیبهشت ۱۳۴۶.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارکهن دیارافرح پهلوی
خاطرات شهبانو فرح پهلوی. چاپ دوم، ۱۳۸۸ خورشیدی، نشر فرزاد.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۸، جلد بیست و دوم: ایرانوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1964–1968, vol. XXII: Iran
اسناد دیپلماتیک. ارجاع با شمارهٔ سند یا تلگرام است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۶، جلد بیست و هفتم: ایران و عراقوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1969–1976, vol. XXVII: Iran; Iraq, 1973–1976
اسناد دیپلماتیک. ارجاع با شمارهٔ سند یا تلگرام است.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرایران و مسئلهٔ ایرانجرج ناتانیل کرزن، Persia and the Persian Question
لندن، ۱۸۹۲، جلد نخست. سفر و گزارش جرج ناتانیل کرزن از ایران.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرناسخالتواریخ: تاریخ قاجاریهمحمدتقی لسانالملک سپهر
جلدهای نخست و دوم. تاریخ قاجاریه، نوشتهٔ محمدتقی لسانالملک سپهر.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیتاجنهادن بر خورشید آریاییهارابرت استیل
مجلهٔ بینالمللی مطالعات خاورمیانه، جلد ۵۳، شمارهٔ ۲، ۲۰۲۱، ص ۱۷۵–۱۹۳. مقالهٔ رابرت استیل دربارهٔ تاجگذاری ۱۳۴۶.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارتاریخ مختصر احزاب سیاسی در ایرانمحمدتقی بهار
جلد نخست. تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران، نوشتهٔ محمدتقی بهار، تا انقراض قاجاریه.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولمشروح مذاکرات مجلس شورای ملیمجلس شورای ملی
صورت مذاکرات کتابخانهٔ مجلس. در این دور جلسهٔ ۲۱۱ دورهٔ پنجم خوانده شد.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولمصوبات مجلس شورای ملیمجلس شورای ملی
متن قوانین دورههای پنجم تا هفتم مجلس شورای ملی.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولمتمم قانون اساسی، اصل ۳۶ اصلاحی ۱۳۰۴مجلس مؤسسان
متن اصلاحشدهٔ ۲۱ آذر ۱۳۰۴. سلطنت مشروطه را به رضا شاه پهلوی و فرزندان پسر او میسپارد.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرتاریخ شهریاری شاهنشاه رضا شاه پهلویسعید نفیسی
چاپ ۱۳۴۴. تاریخ پادشاهی رضا شاه پهلوی، نوشتهٔ سعید نفیسی.
- روایت شاهدان و کنشگران درگیرمأموریت آمریکایی در ایرانآرتور میلسپو
چاپ ۱۹۲۵. میلسپو از ۱۳۰۱ رئیس کل مالیه بود. صفحههای ۴۴ و ۴۵ از سرصفحهٔ چاپ خوانده شده است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولسفرنامهٔ خوزستانرضا شاه پهلوی
چاپ دوم بازنشر، ۱۳۹۲. سفرنامهٔ خوزستان، نوشتهٔ رضا شاه پهلوی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیگاهشمار تاریخ ایراناحسان یارشاطر
دانشنامهٔ ایرانیکا، بخش سوم گاهشمار. ارجاع با سال مدخل است.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیتاریخ ایران در دورهٔ پهلویاحسان یارشاطر
دانشنامهٔ ایرانیکا، XIII/3، ص ۲۴۳–۲۴۶.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیموافقتنامههای نفتی ایرانپرویز مینا
دانشنامهٔ ایرانیکا، نسخهٔ برخط ۲۰۰۴. لغو امتیاز دارسی و قرارداد ۱۹۳۳.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارخاطرات سیاسی میرزا علیخان امینالدولهمیرزا علیخان امینالدوله
به کوشش حافظ فرمانفرماییان، چاپ سوم، تهران ۱۳۷۰. خاطرات سیاسی میرزا علیخان امینالدوله.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیروزنامه وقایع اتفاقیهسید فرید قاسمی
دانشنامهٔ جهان اسلام، جلد ۲۰، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی. مدخل روزنامهٔ وقایع اتفاقیه.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیسانسور در ایراندانشنامهٔ ایرانیکا، Censorship (sansur) in Persia
مدخل سانسور. نامههای ادوارد برجیس دربارهٔ نظارت بر وقایع اتفاقیه از همین مدخل است.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیامینالدوله، میرزا علیخانحافظ فرمانفرماییان، AMĪN-AL-DAWLA, MĪRZĀ ʿALĪ KHAN
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد نخست. زندگی و صدارت میرزا علیخان امینالدوله.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیعهدنامهٔ گلستانالتون ال. دانیل، GOLESTĀN TREATY
دانشنامهٔ ایرانیکا. پیشینهٔ عهدنامهٔ گلستان و اشغال گوگچه.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیعباسمیرزا قاجارهریبرت بوسه، ʿABBĀS MĪRZĀ QAJAR
دانشنامهٔ ایرانیکا. زندگی عباسمیرزا. بازبینی ۱۳۹۷.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیکارگزاردانشنامهٔ ایرانیکا، KĀRGOZĀR
نهاد کارگزار در سدهٔ نوزدهم و پیامد قضایی عهدنامهٔ بازرگانی ترکمانچای.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیمرزها، بخش دوم: با روسیهدانشنامهٔ ایرانیکا، BOUNDARIES ii. With Russia
خط مرزی عهدنامهٔ ترکمانچای و ماندگاری آن.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیامتیازات، بخش دوم: دورهٔ قاجاردانشنامهٔ ایرانیکا، CONCESSIONS ii. In the Qajar Period
امتیاز دولت کاملهالوداد و گمرک پنج درصد که از عهدنامهٔ بازرگانی ترکمانچای الگو گرفت.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیانقلاب مشروطه، بخش چهارم: پیامدهامنصوره اتحادیه (نظاممافی)، Constitutional Revolution iv. The aftermath
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد ششم، دفتر دوم، ص ۱۹۳–۱۹۹. فترت مجلس و پیامدهای مجلس دوم.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیانقلاب مشروطه، بخش پنجممنصوره اتحادیه (نظاممافی)، Constitutional Revolution v.
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد ششم، دفتر دوم، ص ۱۹۹–۲۰۲.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیتاریخ ایرانسر پرسی سایکس، A History of Persia
جلد دوم، ویراست سوم، لندن، ۱۳۰۹ خورشیدی (۱۹۳۰). تاجگذاری احمد شاه قاجار، مهاجرت کرمانشاهان، پلیس جنوب و قرارداد ۱۹۱۹ از همین جلد است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروزنامهٔ سفر فرنگستانناصرالدین شاه قاجار، The Diary of H.M. the Shah of Persia during his Tour through Europe in A.D. 1873
ترجمهٔ جیمز ردهاوس، لندن، جان مری، ۱۸۷۴. روزنامهٔ سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیایران، تاریخ ایران در دورهٔ اسلامیاحسان یارشاطر، IRAN ii. Iranian History (2) Islamic period
دانشنامهٔ ایرانیکا. سفر فرنگ ناصرالدین شاه قاجار در بستر تاریخ دورهٔ اسلامی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیسفرها و سفرنامههای فرنگستان ناصرالدین شاه قاجارفاطمه قاضیها
مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیآقامحمدخان قاجارجان ر. پری، ĀḠĀ MOḤAMMAD KHAN QĀJĀR
دانشنامهٔ ایرانیکا. زندگی و تاجگذاری آقامحمدخان.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیتاج، بخش پنجم: دوران قاجار و پهلوییحیی ذکاء، CROWN v. In the Qajar and Pahlavi periods
دانشنامهٔ ایرانیکا.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیآقامحمدخانمرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
دانشنامهٔ ایران.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیفتحعلی شاه قاجارعباس امانت، FATḤ-ʿALĪ SHAH QĀJĀR
دانشنامهٔ ایرانیکا. عهدنامهٔ گلستان و جنگ دوم در کارنامهٔ فتحعلی شاه قاجار.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیدارالفنونجان گرنی و نگین نبوی، DĀR AL-FONŪN
دانشنامهٔ ایرانیکا، ۱۳۷۲. گشایش مدرسه و برنامهٔ درسی آن.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیژاندارمریاستفانی کرونین، GENDARMERIE
دانشنامهٔ ایرانیکا، ۲۰۰۰، بازبینی ۲۰۱۳. مدخل ژاندارمری ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال درباروفاداریها: بینالنهرین، ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۷آرنولد ویلسون، Loyalties: Mesopotamia, 1914–1917
لندن، ۱۹۳۰. ویلسون افسر سیاسی بریتانیا در جنوب و غرب ایران در سالهای جنگ بود.
- خاطرات دیوانی و رجال درباروظیفهٔ آمریکایی در ایرانآرتور میلسپو، The American Task in Persia
نیویورک، ۱۹۲۵. خاطرهٔ مستشار مالی آمریکا.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیقحطیهاگزاویه دو پلانول، FAMINES
دانشنامهٔ ایرانیکا، ۱۹۹۹، بازبینی ۲۰۱۳.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیقحطی بزرگ در ایران، ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹محمدقلی مجد، The Great Famine and Genocide in Iran, 1917–1919
لنهم، ۲۰۰۳. پژوهش محمدقلی مجد دربارهٔ قحطی ایران در سالهای ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادینهضت جنگلپژمان دیلمی، JANGALI MOVEMENT
دانشنامهٔ ایرانیکا، ۲۰۰۸، بازبینی ۲۰۱۲.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیکمونیسم در ایران، بخش یکمخسرو شاکری، COMMUNISM i. In Persia to 1941
دانشنامهٔ ایرانیکا. کمونیسم در ایران تا ۱۳۲۰.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴، جلد دهم: ایرانوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1952–1954, vol. X: Iran, 1951–1954
اسناد دیپلماتیک مذاکرهٔ کنسرسیوم نفت. ارجاع با شمارهٔ سند یا تلگرام است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴: ایران، ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۴وزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1952–1954, Iran, 1951–1954
جلد بازنگریشدهٔ اسناد ایران در همین دوره. ارجاع با شمارهٔ سند است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۶، جلد بیست و چهارم: خاورمیانه و شبهجزیرهٔ عربستانوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1969–1976, vol. XXIV: Middle East Region and Arabian Peninsula
اسناد پیاده شدن نیرو در تنب و ابوموسی. ارجاع با شمارهٔ سند است.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۰، جلد یازدهم، بخش یکم: ایرانوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1977–1980, vol. XI, part 1: Iran
اسناد سالهای پایانی پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی. ارجاع با شمارهٔ سند است.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیفداییان خلقپیمان وهابزاده، FADA'IAN-E KHALQ
دانشنامهٔ ایرانیکا. وهابزاده حملهٔ سیاهکل، کشتهشدگان و احکام را از نوشتههای خود فداییان میآورد.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیسازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در ایرانمارک گازیوروفسکی، CENTRAL INTELLIGENCE AGENCY (CIA) IN PERSIA
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد ۵، دفتر ۳، ۱۹۹۱. آموزش افسران و رابطه با ساواک.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیخزعل خانشهباز شهنواز، KHAZ'AL KHAN
دانشنامهٔ ایرانیکا، جلد ۱۶، دفتر ۲. شهنواز تعهدهای بریتانیا، کمیتهٔ قیام سعادت و سرنوشت خزعل را از گزارشهای کنسولی میآورد.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارسفرنامهٔ خوزستانمنسوب به رضاشاه پهلوی
تجدید چاپ نشر تلاش، ۱۳۸۳. سفرنامهٔ خوزستان، دربارهٔ لشکرکشی خوزستان.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولتاریخ هجدهسالهٔ آذربایجاناحمد کسروی
دنبالهٔ تاریخ مشروطهٔ ایران، دربارهٔ آذربایجان.
- خاطرات دیوانی و رجال درباربرنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایرانبنیاد مطالعات ایران
مجموعهٔ مصاحبهها. نام هر گوینده در متن همان مدخل آمده است.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با احمد احراراحمد احرار
روزنامهنگار و سردبیر پیشین روزنامهٔ اطلاعات. پاریس، ۱۳۶۲. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با عبدالرضا انصاریعبدالرضا انصاری
وزیر پیشین کشور. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با غلامرضا افخمیغلامرضا افخمی
معاون پیشین وزارت کشور. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با مهشید امیرشاهیمهشید امیرشاهی
نویسنده. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با علی امینیعلی امینی
نخستوزیر پیشین. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با امیراصلان افشارامیراصلان افشار
سفیر ایران در آمریکا در سالهای تدارک جشنهای تخت جمشید، و از مقامهای تشریفات دربار. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با امین عالیمردامین عالیمرد
از مدیران سازمان امور اداری و استخدامی کشور و عضو هیئت دولت. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با نیره ابتهاج سمیعینیره ابتهاج سمیعی
از پیشگامان جنبش زنان و نمایندهٔ رشت در مجلس شورای ملی. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با محمد باهریمحمد باهری
معاون پیشین نخستوزیر و وزیر پیشین دادگستری. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با آرچی بولسترآرچی بولستر
کارمند سیاسی سفارت آمریکا در تهران. گفتوگو با ویلیام بور، واشینگتن، ۴ اسفند ۱۳۶۶، ۴ فروردین و ۱۳ اردیبهشت ۱۳۶۷ (۲۳ فوریه، ۲۴ مارس و ۳ مه ۱۹۸۸). برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با حسن علویکیاحسن علویکیا
از مقامهای پیشین سازمان اطلاعات و امنیت کشور. مصاحبه با اکبر اعتماد. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با داریوش آشوریداریوش آشوری
نویسنده و مترجم. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با هوشنگ فرخانهوشنگ فرخان
مسئول حفاظت صنعت نفت، گاز و پتروشیمی در شرکت ملی نفت ایران. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با نسرین فقیهنسرین فقیه
معمار و عضو انجمن معماران ایران. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با مهرانگیز دولتشاهیمهرانگیز دولتشاهی
از پیشگامان حقوق زنان. پاریس، ۱ خرداد ۱۳۶۳. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با حبیب بهارحبیب بهار
فرزند ملکالشعرای بهار و نمایندهٔ مجلس. گفتوگو با سید ولیرضا نصر، واشنگتن، ۱۳۶۷. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با آقاخان بختیارآقاخان بختیار
وزیر کار در دولت علی امینی. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با لئون براسورلئون براسور
از گفتوگوهای برنامه دربارهٔ کنفرانس گوادلوپ و جشنهای تخت جمشید. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با نصیر عصارنصیر عصار
دبیرکل سازمان پیمان مرکزی. گفتوگو با اردشیر آقولی. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با ابوالفتح آتابایابوالفتح آتابای
از حاضران دربار در رویداد ۱۵ خرداد ۱۳۴۲. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیدرسگفتار تاریخ معاصر ایرانجواد صبوری
درسگفتار جواد صبوری دربارهٔ دوران رضا شاه پهلوی و پیدایش دولت مقتدر.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیاز تردید رضاخانی تا سقوط پهلویطیبه منصوری
فصلنامهٔ پیام بهارستان. اسناد کتابخانهٔ مجلس دربارهٔ استعفانامهٔ رضا شاه پهلوی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیآذربایجان، بخش پنجم: تاریخ از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۷دانشنامهٔ ایرانیکا، AZERBAIJAN v. History from 1941 to 1947
دانشنامهٔ ایرانیکا. اشغال آذربایجان در جنگ جهانی دوم و سالهای پس از آن.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۴۶، جلد هفتم: خاور نزدیک و آفریقاوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1946, vol. VII: The Near East and Africa
اسناد دیپلماتیک سال ۱۹۴۶. ارجاع با شمارهٔ سند است.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیرویدادهای مرداد ۱۳۳۲مارک گازیوروفسکی، Coup d'Etat of 1332/1953
دانشنامهٔ ایرانیکا. رویدادهای ۲۵ و ۲۸ مرداد ۱۳۳۲.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیکاشانی، سید ابوالقاسمعلی رهنما، KASHANI, SAYYED ABU'L-QASEM
دانشنامهٔ ایرانیکا. زندگی آیتالله سید ابوالقاسم کاشانی.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولقانون اساسی مشروطه با اصلاحات مجلس مؤسسان ۱۳۲۸مجلس مؤسسان
اصل چهل و هشتم اصلاحی دربارهٔ انحلال مجلسین، در نسخهٔ انتشاریافته از سوی مجلس سنا.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با اکبر اعتماداکبر اعتماد
رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی ایران. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با رضا عظیمیرضا عظیمی
ارتشبد. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با عبدالمجید اعلمعبدالمجید اعلم
برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- خاطرات دیوانی و رجال دربارمصاحبه با احمد بنیاحمداحمد بنیاحمد
وکیل دادگستری و نمایندهٔ پیشین مجلس. برنامهٔ تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولرأی دادگاه حسین فاطمیدادگاه نظامی، رأی دادگاه حسین فاطمی
رأی دادگاه عادی ۱۸ مهر ۱۳۳۳ و رأی تجدیدنظر ۷ آبان ۱۳۳۳ دربارهٔ دکتر حسین فاطمی و دو متهم دیگر.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولنامهٔ دادستان ارتش دربارهٔ اجرای حکم فاطمیسرتیپ حسین آزموده، نامهٔ دادستان ارتش دربارهٔ اجرای حکم فاطمی
نامهٔ دادستان ارتش به وزارت جنگ دربارهٔ اجرای حکم اعدام دکتر حسین فاطمی در پادگان قصر.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیگزارش حمله به حسین فاطمی در جلوی شهربانیمؤسسهٔ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، گزارش حمله به حسین فاطمی در جلوی شهربانی
گزارش منتشرشده دربارهٔ وضعیت جسمانی دکتر حسین فاطمی پس از حمله در جلوی شهربانی.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرگزارش تهران، ۱۱ نوامبر ۱۹۵۴نیویورک تایمز، Report from Tehran, 11 November 1954
گزارش ۱۱ نوامبر ۱۹۵۴ از تیرباران دکتر حسین فاطمی در تهران.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولکیفرخواست دادستان ارتش علیه محمد مصدق و تقی ریاحیسرتیپ حسین آزموده، کیفرخواست دادستان ارتش علیه محمد مصدق و تقی ریاحی
کیفرخواست ۹ مهر ۱۳۳۲ که عمل متهمان را با مادهٔ ۳۱۷ قانون دادرسی و کیفر ارتش منطبق دانست.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرگزارش مطبوعاتی نشستهای دادگاه محمد مصدقروزنامههای تهران، گزارش مطبوعاتی نشستهای دادگاه محمد مصدق
گزارش همروزگار نشستهای دادگاه نظامی دکتر محمد مصدق در آبان و آذر ۱۳۳۲.
- خاطرات دیوانی و رجال درباردکتر محمد مصدق در محکمهٔ نظامیجلیل بزرگمهر، دکتر محمد مصدق در محکمهٔ نظامی
صورت محاکمه که سرهنگ جلیل بزرگمهر، وکیل مدافع دکتر محمد مصدق، بعدها گرد آورد.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷، جلد دوازدهم: خاور نزدیکوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1955–1957, vol. XII: Near East
اسناد دیپلماتیک سالهای ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷ دربارهٔ خاور نزدیک. ارجاع با شمارهٔ سند است.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرمسجد خطرناکتایم، The Dangerous Mosque
گزارش ۲۸ نوامبر ۱۹۵۵ مجلهٔ تایم از سوءقصد به حسین علاء.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۰، جلد دوازدهم: خاور نزدیکوزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1958–1960, vol. XII: Near East
یادداشت کریستین هرتر به آیزنهاور دربارهٔ موافقتنامههای آنکارا.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۰، جلد چهارموزارت خارجهٔ آمریکا، FRUS, 1958–1960, vol. IV
یادداشت آرمین مایر دربارهٔ کنفرانس بغداد و تأسیس سازمان کشورهای صادرکنندهٔ نفت.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیدارسی، ویلیام ناکسفؤاد روحانی، D'Arcy, William Knox
دانشنامهٔ ایرانیکا. زندگی ویلیام ناکس دارسی و امتیاز نفت ۱۲۸۰.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیشرکت نفت انگلیس و ایرانفرهاد کاظمی، Anglo-Persian Oil Company
دانشنامهٔ ایرانیکا. تاریخ اولیهٔ شرکت نفت انگلیس و ایران.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیاحمد شاه قاجارمحمدجواد شیخالاسلامی، Ahmad Shah Qajar
دانشنامهٔ ایرانیکا. پادشاهی احمد شاه قاجار از خلع پدر تا تاجگذاری.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیعضدالملکحسین محبوبی اردکانی، Azod al-Molk
دانشنامهٔ ایرانیکا. زندگی علیرضاخان عضدالملک و نیابت سلطنت او.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولروابط خارجی ایالات متحده، ۱۹۰۹وزارت خارجهٔ آمریکا، Papers Relating to the Foreign Relations of the United States, 1909
تلگراف دولت ایران دربارهٔ مجلس عالی ۲۵ تیر ۱۲۸۸، به روایت سفارت بلژیک.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیبانکداری در ایرانپاتکین باسیر، Banking in Iran
دانشنامهٔ ایرانیکا. تاریخ بانکداری در ایران، از بانک شاهنشاهی تا بانک ملی.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیاسکناسدانشنامهٔ ایرانیکا، Eskenas
دانشنامهٔ ایرانیکا. نشر اسکناس در ایران و انتقال انحصار به بانک ملی.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولقانون اجازهٔ تأسیس بانک ملی ایرانمجلس شورای ملی، قانون اجازهٔ تأسیس بانک ملی ایران
مصوب ۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۶. قانون جدا از امتیازنامهٔ دوازدهفصلی ۱۲۸۵.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیامینالسلطان اتابک اعظمدانشنامهٔ ایرانیکا، Amīn-al-Solṭān
شرح حال میرزا علیاصغرخان امینالسلطان و کابینهٔ ۱۴ اردیبهشت ۱۲۸۶.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولایران، کتاب آبی شمارهٔ ۱، سال ۱۹۰۹وزارت خارجهٔ بریتانیا، Persia. No. 1 (1909)
فهرست اسناد. تعلیق صندوق استهلاک به شرط ندادن انحصار ضرب نقره، ۱۳ سپتامبر ۱۹۰۷.
- متن پایه و تاریخنگاری دستاولنامهٔ بارکلی به گری، ۴ فروردین ۱۲۸۹سر جورج بارکلی، Barclay to Grey, 24 March 1910
گزارش قرارداد ۹ مارس ۱۹۱۰ میان دولت ایران و بانک شاهنشاهی دربارهٔ عاملیت خرید نقره.
- پژوهشهای تحلیلی، ساختاری و انتقادیدر جستجوی رضاشاهعباس میلانی، در جستجوی رضاشاه
جلد ۱، پاییز ۱۴۰۵ (۲۰۲۶)، ۵۱۳ صفحه.
- اسناد و مشاهدات ناظران معاصرمسافر تهرانویتا سکویلوست، Passenger to Teheran
سفرنامه، ۱۹۲۶.
- خاطرات دیوانی و رجال درباررضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودیسلیمان بهبودی، رضاشاه: خاطرات سلیمان بهبودی
به کوشش غلامحسین میرزا صالح. خاطرات سلیمان بهبودی.