شاه ایران
زاد
۱۲۷۶
شاهنشاهی
۲۴۵۶
میلادی
۱۸۹۸
هجری شمسی تقویم اصلی این دفتر است. شاهنشاهی همان سال خورشیدی است به اضافهٔ ۱۱۸۰؛ رسمیت دولتیاش از ۱۳۵۴ است، نه از روزگار مشروطه.
مرگ
۱۳۰۸
شاهنشاهی
۲۴۸۸
میلادی
۱۹۳۰
- تبار و خاستگاه
- دربار تهران؛ کودک دوازدهساله بر تخت.
- خانواده
- پسر محمدعلیشاه. سلطنتش با نیابت ناصرالملک آغاز شد.
- پایگاه اجتماعی
- شاه صغیر قاجار؛ بعدها شاهی بیعلاقه به رنج تخت.
- چرا در این داستان است
- نام او بر مشروطهٔ بازسازیشده است. کار را سرداران و سپس رضاخان کردند.
خلاصه
کودک دوازدهساله بر تخت. کارها با نایبالسلطنه و سپس با سرداران و رضاخان گذشت. خودش به فرنگ دل بست و به نگاهداری تاج دل نداد. واپسین قاجار است.
زندگی و کار
تخت کودک
پس از فتح تهران بر تخت نشست. نایبالسلطنه کارها را گرداند. مجلس دوم، شوستر، اولتیماتوم و اشغال تبریز در همین سالهای نخست است.
فرجام قاجار
جنگ جهانگیر و قرارداد ۱۹۱۹ و کودتای ۱۲۹۹ سلطنت را توخالی کرد. مخبرالسلطنه او را نرم و گریزان از رنج سلطنت مینویسد. مجلس مؤسسان تاج را به پهلوی داد.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
مخبرالسلطنه او را نرم و بیعلاقه به رنج سلطنت مینویسد. این از درون دربار است.
کسروی میدان را از آن مجاهدان و سپس آشوب ایالات میداند. شاه در حاشیه است.
پادشاه همزمان
- احمدشاهواپسین شاه قاجار
رویدادها
- خلع محمدعلیشاه و تاج احمدشاه۲۵ تیر ۱۲۸۸
- شوستر و اولتیماتوم روسآذر ۱۲۹۰
پیوستگان
- ابوالقاسمخان ناصرالملکواسطهٔ آغاز کار؛ نایبالسلطنهٔ احمدشاه