پادشاه ایران
احمد شاه قاجار
زاد
شاهنشاهی
۲۴۵۶
میلادی
۱۸۹۸
مرگ
شاهنشاهی
۹ اسفند ۲۴۸۸
میلادی
۲۸ فوریه ۱۹۳۰
- تبار و خاستگاه
- دارالخلافه تهران؛ پادشاه خردسال در دوران احیای مشروطیت.
- خانواده
- فرزند ارشد محمدعلیشاه قاجار؛ آخرین پادشاه سلسله قاجاریه.
- پایگاه اجتماعی
- پادشاه خردسال و نمادین قاجار؛ دور از اراده حکمرانی مقتدر.
- چرا در این داستان است
- آخرین پادشاه سلسله قاجار که دوران سلطنتش مقارن با مجلس دوم، اولتیماتوم روسیه، جنگ جهانی اول و کودتای ۱۲۹۹ بود.
خلاصه
کودک دوازدهساله بر تخت. کارها با نایبالسلطنه و سپس با سرداران گذشت. خودش به فرنگ دل بست و به نگاهداری تاج دل نداد؛ تا آنکه با رأی مجلس مؤسسان در آبان ۱۳۰۴ انتقال سلطنت به رضاشاه بزرگ به تصویب رسید.
زندگی و کار
سلطنت خردسالی و نیابت سلطنت
پس از فتح تهران و خلع پدرش، سلطان احمد میرزای دوازدهساله با گریه و زاری بر تخت سلطنت مشروطه نشانده شد. اداره امور کشور در سالهای نخست بر عهده نایبالسلطنهها (علیرضا خان عضدالملک و سپس ابوالقاسم خان ناصرالملک) قرار گرفت. دوران نوجوانی او با بحرانهای سهمگینی چون واقعه پارک اتابک، استخدام شوستر و اولتیماتوم ویرانگر روسیه تزاری در آذر ۱۲۹۰ همراه بود.
جنگ جهانی اول و زوال سلسله قاجار
با رسیدن به سن قانونی تاجگذاری کرد، اما با آغاز جنگ جهانی اول، خاک ایران به اشغال متفقین و عثمانی درآمد. احمدشاه به دلیل بیعلاقگی به پذیرش مسئولیتهای دشوار مملکتداری و ترجیح اقامت در اروپا، در برابر بحران قرارداد ۱۹۱۹ و اقدامات نجاتبخش ملی سردار سپه منفعل ماند و سرانجام در آبان ۱۳۰۴ با مصوبه مجلس پنجم رسماً از سلطنت خلع و پادشاهی به رضاشاه بزرگ انتقال یافت.
سالشمار
۲۵ تیر ۱۲۸۸
شاهنشاهی ۲۵ تیر ۲۴۶۸
میلادی ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹
انتخاب به پادشاهی
برگزیده شدن به سلطنت در ۱۲ سالگی توسط مجلس عالی بهارستان.
تیر ۱۲۹۳
شاهنشاهی تیر ۲۴۷۳
میلادی ژوئیه ۱۹۱۴
تاجگذاری رسمی
رسیدن به سن بلوغ قانونی در آستانه وقوع جنگ جهانی اول.
۹ آبان ۱۳۰۴
شاهنشاهی ۹ آبان ۲۴۸۴
میلادی ۳۱ اکتبر ۱۹۲۵
انقراض سلطنت قاجار
تصویب مادهواحده خلع قاجاریه در مجلس شورای ملی.
منابع
مخبرالسلطنه او را نرم و بیعلاقه به رنج سلطنت مینویسد. این از درون دربار است.
کسروی میدان را از آن مجاهدان و سپس آشوب ایالات میداند. احمد شاه قاجار در حاشیه است.
پادشاه همزمان
- احمد شاه قاجارواپسین پادشاه قاجار
رویدادها
- خلع محمدعلی شاه و پادشاهی احمد شاه قاجار۲۵ تیر ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- محاکمه و اعدام شیخ فضلالله نوری۹ مرداد ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- اولتیماتوم روسیه و انحلال مجلس دوم۳ آذر ۱۲۹۰ (شاهنشاهی ۲۴۷۰)
- پلیس جنوب ایراناسفند ۱۲۹۴ (شاهنشاهی ۲۴۷۴)
- قحطی سالهای ۱۲۹۶ و ۱۲۹۷۱۲۹۶ (شاهنشاهی ۲۴۷۶)
- جنبش جنگل۱۲۹۴ (شاهنشاهی ۲۴۷۴)
- قیام شیخ محمد خیابانی۱۲۹۹ (شاهنشاهی ۲۴۷۹)
- برکناری سرهنگ استاروسلسکی و افسران روس دیویزیون قزاق۴ آبان ۱۲۹۹ (شاهنشاهی ۲۴۷۹)
- آغاز ناآرامی خزعل و سیمیتقو۱۲۹۷ (شاهنشاهی ۲۴۷۷)
- کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹۳ اسفند ۱۲۹۹ (شاهنشاهی ۲۴۷۹)
- انقراض سلطنت قاجاریه در مجلس شورای ملی، ۹ آبان ۱۳۰۴۹ آبان ۱۳۰۴ (شاهنشاهی ۲۴۸۴)
- مجلس مؤسسان ۱۳۰۴ و سپردن سلطنت مشروطه به رضا شاه پهلوی۱۵ آذر ۱۳۰۴ (شاهنشاهی ۲۴۸۴)
- فتح تهران و اعادهٔ مشروطیت۲۲ تیر ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- تاجگذاری محمدعلیشاه و بیاعتنایی به نمایندگان مجلس۲۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- واقعه پارک اتابک و خلع سلاح مجاهدین۱۶ مرداد ۱۲۸۹ (شاهنشاهی ۲۴۶۹)
پیوستگان
- ابوالقاسمخان ناصرالملکنایبالسلطنهٔ احمد شاه قاجار