برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

مجلس دوم و اولتیماتوم

واقعه پارک اتابک و خلع سلاح مجاهدین
هجری شمسی

۱۶ مرداد ۱۲۸۹

شاهنشاهی

۱۶ مرداد ۲۴۶۹

میلادی

۷ اوت ۱۹۱۰

رویداد اصلی مشروطیتسیاسی

خلاصه

تصویب قانون خلع سلاح توسط مجلس دوم؛ محاصره پارک اتابک توسط نظمیه یپرم‌خان و بختیاری‌ها، تیر خوردن پای ستارخان و پایان کار مجاهدان مستقل.

زمینه

تصویب قانون خلع سلاح مجاهدین توسط مجلس دوم در پی ترورهای سیاسی پایتخت.

چه رخ داد

۱. نبرد پارک اتابک در ۱۶ مرداد ۱۲۸۹

نظمیه یپرم‌خان و سواران بختیاری پارک را محاصره کردند؛ زانوی ستارخان هدف گلوله قرار گرفت و مجاهدان خلع سلاح شدند.

پیامد

پایان حیات نیروهای چریکی مستقل و خانه‌نشینی ستارخان تا پایان عمر در تهران.

داوری منابع

احمد کسروی — تاریخ هیجده‌سالهٔ آذربایجان
واقعه پارک اتابک

کسروی این واقعه را تراژدی دردناک مشروطه می‌داند که دست دولت نوپا را به خون سرداران خود آلوده ساخت.

یحیی دولت‌آبادی — حیات یحیی
خلع سلاح مجاهدین

دولت‌آبادی کشاکش حزب اعتدالی و دموکرات را بستر این برخورد خونین می‌نویسد.

دوره

پادشاه

کسان

  • ستارخانفرماندهٔ مقاومت تبریز

    امتناع از خلع سلاح در پارک اتابک، اصابت گلوله به پا و خانه‌نشینی تا پایان عمر.

  • باقرخانفرماندهٔ محلهٔ خیابان در مقاومت تبریز

    تسلیم در محاصره پارک اتابک.

  • یپرم‌خان داویدیانفرماندهٔ مجاهد ارمنی؛ رئیس نظمیهٔ تهران

    فرماندهی نیروهای دولتی و نظمیه در اجرای حکم خلع سلاح مجلس.

  • علی‌قلی‌خان سردار اسعد بختیاریفرماندهٔ ستون بختیاری در فتح تهران

    وزیر داخله و تصمیم‌گیرنده در اعمال انضباط دولتی.