ناصرالملک · نایبالسلطنه
ابوالقاسمخان ناصرالملک
نایبالسلطنهٔ احمد شاه قاجار
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۱۵
میلادی
۱۸۵۶
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۸۶
میلادی
۱۹۲۷
- تبار و خاستگاه
- همدان؛ خاندان فئودال قراگوزلو.
- خانواده
- ابوالقاسم خان ناصرالملک؛ دانشآموخته دانشگاه آکسفورد انگلستان.
- پایگاه اجتماعی
- اشرافیت فئودال و دیپلماتهای انگلوساکسون.
- چرا در این داستان است
- نایبالسلطنه احمدشاه قاجار و مجری کودتای انحلال مجلس دوم در پی اولتیماتوم روسیه تزاری در ۱۲۹۰ ش.
خلاصه
دانشآموختهٔ آکسفورد، نخستوزیر و سپس نایبالسلطنهٔ احمدشاه. اهل کتاب و ترجمه (مترجم اتللو و هملت)، اما در سیاست محتاط و متمایل به انگلستان. در انحلال مجلس دوم نقش اصلی را داشت.
زندگی و کار
نیابت سلطنت و بستن مجلس
پس از مرگ عضدالملک به نیابت سلطنت رسید. وی که شخصیتی ادیب و مترجم آثار شکسپیر بود، در عرصه سیاست به شدت محافظهکار و تسلیم قدرتهای بزرگ بود و در آذر ۱۲۹۰ با تعطیلی مجلس دوم، اولتیماتوم روسیه را پذیرفت.
منابع
احمد کسروی، تاریخ هیجدهسالهٔ آذربایجان
اولتیماتوم و بستن مجلس دوم
کسروی او را مردی ترسو و تسلیمپذیر در برابر اولتیماتوم روس میداند که مجلس را بست تا پترزبورگ خشنود باشد.
ادوارد گرانویل براون، انقلاب ایران، ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۹
سیاست نایبالسلطنه
براون از تسلیمشدن ناصرالملک به خواستههای روس و انگلیس ابراز ناامیدی میکند، هرچند فرهنگ و دانش غربی او را میستاید.
پادشاه همزمان
- احمد شاه قاجارواپسین پادشاه قاجار
رویدادها
- اولتیماتوم روسیه و انحلال مجلس دوم۳ آذر ۱۲۹۰ (شاهنشاهی ۲۴۷۰)
- امضای متمم قانون اساسی۱۴ مهر ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
- ترور میرزا علیاصغرخان اتابک اعظم در بهارستان۸ شهریور ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
- توشیح قانون اساسی ۵۱ مادهای مشروطه توسط مظفرالدینشاه۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- خلع محمدعلی شاه و پادشاهی احمد شاه قاجار۲۵ تیر ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- تصویب امتیازنامهٔ دوازدهگانهٔ تأسیس بانک ملی ایران۲۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- فشار سفارت بریتانیا و قرارداد ورود نقره با بانک شاهنشاهی۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
- نامه طباطبایی به عینالدوله و برداشتن پرده از مجلساردیبهشت ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
پیوستگان
- ویلیام مورگان شوسترخزانهدار مجلس دوم؛ بهانهٔ اولتیماتوم روس
- احمد شاه قاجارپادشاه خردسال پس از فتح تهران