جنبش مشروطه
۲۸ دی ۱۲۸۵
شاهنشاهی
۲۸ دی ۲۴۶۵
میلادی
۱۸ ژانویه ۱۹۰۷
خلاصه
برگزاری آیین رسمی تاجگذاری محمدعلیشاه در کاخ گلستان با حضور درباریان و سفرای خارجی، بدون ارسال دعوتنامه برای وکلای دارالشورای ملی. این دهنکجی عامدانه نخستین اعلان جنگ رسمی دربار به ارکان حاکمیت ملی به شمار میرفت.
زمینه
محمدعلیشاه که در سالهای ولایتعهدی در تبریز با خوی خودکامه، سرکوب مخالفان و همپیمانی با کنسولگری روسیه خو گرفته بود، جلوس بر تخت طاووس را فرصتی برای اعاده استبداد ناصری میپنداشت.
چه رخ داد
۱. تشریفات دربار و غیبت تعمدی وکلای ملت
در ۲۸ دیماه ۱۲۸۵ (۴ ذیالحجه ۱۳۲۴)، مراسم تاجگذاری محمدعلیشاه در کاخ گلستان برگزار گردید. در حالی که سفرای روس و انگلیس، شاهزادگان و وزرا دعوتنامه دریافت کرده بودند، دربار از فرستادن دعوتنامه برای وکلای دارالشورای ملی خودداری ورزید تا پیام دشمنی با حاکمیت ملی را آشکار سازد.
۲. واکنشهای صحن بهارستان
نمایندگان در صحن بهارستان خشم خود را پنهان نکردند. سید حسین بروجردی (نماینده صنف نعلبند) فریاد زد: «سلطان باید از طرف ملت تاج بگذارد و مجلس نماینده ملت است.» صنیعالدوله با درایت از مواضع شتابزده جلوگیری کرد اما پیام این توهین در تبریز به سرعت دریافت شد.
پیامد
تحقیر مجلس در روز تاجگذاری شکاف میان ملت و سلطنت را به نقطهای بیبازگشت رساند و به قیام بهمنماه تبریز انجامید.
سالشمار
۲۸ دی ۱۲۸۵
شاهنشاهی ۲۸ دی ۲۴۶۵
میلادی ۱۸ ژانویه ۱۹۰۷
جشن تاجگذاری بدون حضور مجلس
جلوس رسمی شاه قاجار و تحریم وکلای دارالشورای ملی.
داوری منابع
کسروی خودداری شاه از دعوت نمایندگان مجلس را نشانه آشکار کینه درونی او به مشروطه ثبت کرده است.
دوره
پادشاه
کسان
- محمدعلیشاهشاه کودتا و استبداد صغیر
تاجگذاری رسمی و خودداری لجوجانه از دعوت نمایندگان مجلس به آیین کاخ گلستان.
- میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نایینینخستین صدراعظم مشروطه و سازماندهنده انتقال قانونی قدرت
حضور در مراسم در جایگاه صدراعظم و تلاش برای کاستن از تنش میان شاه و مجلس.
- مرتضیقلیخان صنیعالدولهنخستین رئیس مجلس شورای ملی
حفظ متانت دیپلماتیک مجلس و ارسال تلگراف تبریک مشروط به صیانت از قانون اساسی.
- حسینپاشاخان امیربهادر جنگوزیر دربار و فرماندهٔ قشون ضد مشروطه
سازماندهی تشریفات درباری ضد مجلس و تحکیم حلقه قزاقان و مرتجعان پیرامون شاه.