صنیعالدوله · رئیس مجلس اول
مرتضیقلیخان صنیعالدوله
نخستین رئیس مجلس شورای ملی
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۱۵
میلادی
۱۸۵۶
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
۱۵ بهمن ۲۴۶۹
میلادی
۴ فوریه ۱۹۱۱
- تبار و خاستگاه
- تهران؛ خاندان دیوانسالار هدایت.
- خانواده
- مرتضیقلی خان صنیعالدوله؛ فرزند علیقلی خان مخبرالدوله و برادر مهدیقلی خان مخبرالسلطنه.
- پایگاه اجتماعی
- اشرافیت تکنوکرات و مهندسان دانشآموخته آلمان.
- چرا در این داستان است
- نخستین رئیس مجلس شورای ملی اول و تدوینکننده آییننامه داخلی پارلمان ایران.
خلاصه
از خاندان هدایت و نخستین رئیس مجلس شورای ملی. مهندس و رجل، نه مجاهد کوچه. ترور شد. مخبرالسلطنه برادر اوست.
زندگی و کار
ریاست مجلس اول و وزارت مالیه
در آلمان مهندسی معدن خواند. پس از صدور فرمان مشروطه به عنوان نخستین رئیس مجلس اول جلسات را اداره کرد و بعدها در کابینههای مشروطه به وزارت مالیه رسید و به دست تروریستهای گرجی ترور شد.
منابع
احمد کسروی، تاریخ مشروطهٔ ایران
بازشدن دارالشوری
کسروی ترکیب مجلس را ضعیف میداند و صنیعالدوله را از معدود مردان کارآمد به شمار میآورد.
پادشاه همزمان
- مظفرالدین شاه قاجارپادشاه فرمان مشروطه
رویدادها
- صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدینشاه۱۴ مرداد ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- گشایش دارالشورای ملی و آغاز کار مجلس اول۱۴ مهر ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- توشیح قانون اساسی ۵۱ مادهای مشروطه توسط مظفرالدینشاه۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- امضای متمم قانون اساسی۱۴ مهر ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
- تاجگذاری محمدعلیشاه و بیاعتنایی به نمایندگان مجلس۲۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- خیزش انجمن اصفهان، تحصن کنسولگری و برکناری ظلالسلطان۱۴ اسفند ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- بستنشینی اصناف و تجار در باغ سفارت بریتانیا۲۷ تیر ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- ترور میرزا علیاصغرخان اتابک اعظم در بهارستان۸ شهریور ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
- تصویب امتیازنامهٔ دوازدهگانهٔ تأسیس بانک ملی ایران۲۸ دی ۱۲۸۵ (شاهنشاهی ۲۴۶۵)
- فشار سفارت بریتانیا و قرارداد ورود نقره با بانک شاهنشاهی۱۲ اردیبهشت ۱۲۸۶ (شاهنشاهی ۲۴۶۶)
پیوستگان
- محمودخان احتشامالسلطنهدیپلمات تجددخواه؛ رئیس مجلس اول شورای ملی