سردار اسعد · ایلخان بختیاری
علیقلیخان سردار اسعد بختیاری
زاد
شاهنشاهی
۲۴۱۶
میلادی
۱۸۵۷
مرگ
شاهنشاهی
۱ آبان ۲۴۷۶
میلادی
۲۴ اکتبر ۱۹۱۷
- تبار و خاستگاه
- چهارمحال و بختیاری؛ خاندان ایلخانی هفتلنگ.
- خانواده
- علیقلی خان سردار اسعد دوم؛ پسر سوم حسینقلی خان ایلخانی و برادر صمصامالسلطنه.
- پایگاه اجتماعی
- اشرافیت ایلیاتی بختیاری و نخبگان دیپلماتیک متجدد.
- چرا در این داستان است
- استراتژیست و فرمانده عالی سواران بختیاری در فتح تهران و احیای حکومت مشروطه در تیر ۱۲۸۸.
خلاصه
از خوانین بختیاری و از تحصیلکردگان فرنگ. نیروی ایل را از اصفهان به سمت تهران آورد. فتح تهران بدون بختیاری و گیلان تمام نمیشد. بعدها در دولتهای پس از مشروطه وزیر شد و با برادرش صمصام بر سر ایل کشید.
زندگی و کار
سفرهای اروپایی و بینش پارلمانی
پس از رهایی از زندان اصفهان به اروپا رفت و زبان فرانسوی آموخت. وی با عضویت در لژهای ماسونی و مطالعه نظامهای دموکراتیک غرب، با دیپلماتهای بریتانیایی در پاریس و لندن به چانهزنی پرداخت و زمینه بینالمللی عدم مداخله در خیزش ایلیاتی را فراهم کرد.
فتح پایتخت و صدارت
سردار اسعد با هماهنگی برادرش صمصامالسلطنه در اصفهان و مکاتبه با سپهدار تنکابنی در رشت، اردوی سواران بختیاری را به سوی تهران هدایت کرد و پس از سه روز نبرد پایتخت را فتح نمود. او در دولتهای مشروطه به وزارت داخله و جنگ رسید و نقشی تعیینکننده در انضباط اداری کشور ایفا کرد.
منابع
کسروی حرکت بختیاری را از جنس ایلی میبیند که به کار آزادی آمد. ستایش او از سردار اسعد کمتر از ستارخان است؛ کار را اما انکار نمیکند.
براون بختیاری را نیروی تعیینکنندهٔ جنوب مینویسد. سردار اسعد را مردی میشناسد که هم ایل را میفهمد هم زبان فرنگ را.
مخبرالسلطنه خوانین بختیاری را پس از فتح، شریک قدرت میبیند نه زاهد مشروطه. این نگاه درباری است و به کار موازنه میآید.
پادشاه همزمان
- محمدعلی شاه قاجارپادشاه به توپ بستن مجلس
رویدادها
- فتح تهران و اعادهٔ مشروطیت۲۲ تیر ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- خلع محمدعلی شاه و پادشاهی احمد شاه قاجار۲۵ تیر ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- محاکمه و اعدام شیخ فضلالله نوری۹ مرداد ۱۲۸۸ (شاهنشاهی ۲۴۶۸)
- واقعه پارک اتابک و خلع سلاح مجاهدین۱۶ مرداد ۱۲۸۹ (شاهنشاهی ۲۴۶۹)
- اولتیماتوم روسیه و انحلال مجلس دوم۳ آذر ۱۲۹۰ (شاهنشاهی ۲۴۷۰)
پیوستگان
- نجفقلیخان صمصامالسلطنهگشایندهٔ اصفهان؛ رئیسالوزرای سالهای بعد
- محمدولیخان تنکابنیفرماندهٔ ستون گیلان در فتح تهران
- یپرمخان داویدیانفرماندهٔ مجاهد ارمنی؛ رئیس نظمیهٔ تهران