برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

جنبش مشروطه

تصویب امتیازنامه دوازده‌گانه تأسیس بانک ملی ایران
هجری شمسی

۲۸ دی ۱۲۸۵

شاهنشاهی

۲۸ دی ۲۴۶۵

میلادی

۱۸ ژانویه ۱۹۰۷

رویداد اصلی مشروطیتاقتصادی

خلاصه

امتیازنامه تأسیس بانک ملی مشتمل بر دوازده فصل در مجلس تصویب شد. این چارتر با اعطای حق انحصاری ورود نقره به ضرابخانه دولتی، احداث راه‌آهن و استخراج معادن، سازوکاری برای استقلال مالی کشور و مهار نفوذ بانک شاهنشاهی بریتانیا تدوین نمود.

زمینه

مجلس شورای ملی برای تحقق استقلال اقتصادی و مهار سلطه مالی بانک شاهنشاهی بریتانیا، نیازمند تصویب چارتر قانونی بانک ملی بود.

چه رخ داد

۱. تصویب امتیازنامه دوازده‌گانه بانک ملی

امتیازنامه تأسیس بانک ملی مشتمل بر دوازده فصل در مجلس تصویب شد. این چارتر با اعطای حق انحصاری ورود شمش نقره به ضرابخانه دولتی، احداث راه‌آهن و استخراج معادن، سازوکاری نبوغ‌آمیز برای مهار استبداد مالی بانک شاهنشاهی تدوین نمود.

پیامد

کارشکنی‌های دیپلماتیک بریتانیا برای ناکام ساختن تأسیس بانک ملی ایران آغاز شد.

سال‌شمار

  1. ۲۸ دی ۱۲۸۵

    شاهنشاهی ۲۸ دی ۲۴۶۵

    میلادی ۱۸ ژانویه ۱۹۰۷

    تصویب امتیازنامه بانک ملی

    تصویب ۱۲ فصل چارتر تأسیس بانک ملی در مجلس شورای ملی.

داوری منابع

امیر خادم — ماجرای مشروطه
ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وچهارم

بنیان‌گذاران بانک ملی با گنجاندن انحصار ورود نقره در چارتر، نبض نقدینگی و ارزش پول ملی را در دست گرفتند.

دوره

پادشاه

کسان

  • حاج محمدحسن امین‌الضرببزرگ‌تاجر و رئیس ضرابخانه؛ بانی مجلس وکلای تجار

    طراحی ساختار تجاری بانک ملی و تعهد به جذب سرمایه‌های مردمی.

  • سید محمد طباطباییپیشوای روحانی مشروطه در تهران

    بررسی فقهی مفهوم انفال در بند صید مروارید و پیشنهاد اعطای تسهیلات عمومی.

  • میرزا جوادخان سعدالدولهدیپلمات و وکیل مجلس اول؛ چهرهٔ میانه

    دفاع حقوقی از اختیارات مجلس در اداره اموال عمومی و معادن.

  • سید حسن تقی‌زادهرادیکال مجلس اول؛ رجل بعدی دولت

    پشتیبانی از تقدم منافع ملی بر مناقشات فقهی جهت تحقق استقلال مالی کشور.