مشیرالدوله · سپهسالار اعظم · صدراعظم
زاد
۱۲۰۶
شاهنشاهی
۲۳۸۶
میلادی
۱۸۲۷
مرگ
شهریور ۱۲۵۹
شاهنشاهی
شهریور ۲۴۳۹
میلادی
۱۸۸۱
- تبار و خاستگاه
- قزوین / تهران؛ فرزند میرزا محمدنبی خان قزوینی.
- خانواده
- میرزا حسین خان مشیرالدوله سپهسالار.
- پایگاه اجتماعی
- اشرافیت دیوانی متجدد؛ صدراعظم اصلاحگر عهد ناصری.
- چرا در این داستان است
- بنیانگذار دربار اعظم (کابینه هیئت وزرا)، مجالس ششگانه عدلیه و طراح موازنه اقتصادی از طریق امتیاز رویتر.
خلاصه
صدراعظم نواندیش عهد ناصری، بنیانگذار دربار اعظم (هیئت وزرا)، مجالس عدلیه و طراح امتیاز رویتر. او کوشید با نهادسازی دیوانی موازنه امنیتی علیه روسیه ایجاد کند اما با تحریکات داخلی معزول شد.
زندگی و کار
سفارت استانبول و صدارت نوساز
دوازده سال سفیر ایران در عثمانی بود و اصلاحات تنظیمات را از نزدیک مشاهده کرد. در ۱۲۵۰ ش به صدارت رسید، ساختار وزارتخانهها را متحول ساخت و مجالس تنظیمات ولایتی را به راه انداخت.
امتیاز رویتر و عزل در انزلی
برای جلب سرمایه بریتانیا و موازنه در برابر توسعهطلبی ارضی روسیه امتیازنامه ۱۸۷۲ رویتر را منعقد ساخت؛ اما در بازگشت از سفر اول فرنگ در بندر انزلی با شورش درباریان و علما معزول گردید.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
آدمیت سپهسالار را از برجستهترین دولتمردان اصلاحطلب ایران میداند که برای قانونمند ساختن قدرت کوشید.
پادشاه همزمان
- ناصرالدینشاهشاه نیمقرن ناصری
رویدادها
- امتیازنامه انحصاری بارون جولیوس دو رویتر۲۵ تیر ۱۲۵۱
پیوستگان
- میرزا ملکمخان ناظمالدولهنظریهپرداز قانون و ناشر روزنامهٔ قانون
- میرزا یوسفخان مستشارالدولهنظریهپرداز قانونخواهی؛ مؤلف رسالهٔ یک کلمه
- عبدالمجید میرزا عینالدولهصدراعظم آغاز جنبش؛ سپس فرماندهٔ سپاه دولتی بر تبریز