برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

استبداد صغیر

به توپ بستن مجلس
هجری شمسی

۲ تیر ۱۲۸۷

شاهنشاهی

۲ تیر ۲۴۶۷

میلادی

۲۳ ژوئن ۱۹۰۸

هجری شمسی تقویم اصلی این دفتر است. شاهنشاهی همان سال خورشیدی است به اضافهٔ ۱۱۸۰؛ رسمیت دولتی‌اش از ۱۳۵۴ است، نه از روزگار مشروطه.

خلاصه

قزاق لیاخوف بهارستان را توپ بست. ملک‌المتکلمین و جهانگیرخان در باغشاه کشته شدند. تقی‌زاده به سفارت رفت. استبداد صغیر آغاز شد. کسروی آن روز را با قطع سیم تلگراف و کالسکهٔ شاه روایت می‌کند.

زمینه

محمدعلی از روز تاجگذاری با مجلس سر جنگ داشت. لیاخوف و شابشال و امیربهادر ارکان کودتایند.

چه رخ داد

سه‌شنبه دوم تیر

قزاق بهارستان را توپ بست. کسروی قطع سیم تلگراف و کالسکهٔ شاه را جزءبه‌جزء نوشته. راپورت‌های لیاخوف را می‌آورد تا نشان دهد طراحی بود نه خشم یک‌روزه.

احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یازدهم

هفتهٔ شور تبریز را در برابر زبونی تهران می‌گذارد.

باغشاه

ملک‌المتکلمین و جهانگیرخان و سید جمال واعظ کشته شدند. تقی‌زاده به سفارت انگلیس رفت. ملک‌زاده ساعت‌های پدر را نوشته؛ خصم شاه است.

پیامد

استبداد صغیر. تهران خاموش شد. تبریز نماند. محاصره از همین ماه آغاز می‌شود.

سال‌شمار

  1. ۲ تیر ۱۲۸۷

    شاهنشاهی ۲ تیر ۲۴۶۷

    میلادی ۲۳ ژوئن ۱۹۰۸

    توپ بهارستان

    مجلس افتاد. باغشاه کشت.

داوری منابع

احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یازدهم؛ سه‌شنبه دوم تیرماه

کسروی هفتهٔ شور تبریز را در برابر زبونی تهران می‌گذارد. جزئیات باغشاه و سرگذشت کشتگان را جدا نوشته است.

ادوارد گرانویل براون — The Persian Revolution of 1905–1909
Bombardment of the Majlis

براون تاریخ میلادی را برای فرنگ ثبت کرده و نقش قزاق روس را اصل واقعه دانسته است.

مهدی ملک‌زاده — تاریخ انقلاب مشروطیت ایران
قتل پدر در باغشاه

ملک‌زاده روایت پسر است. برای ساعت‌های باغشاه نزدیک است؛ برای داوری شاه، خصم است.

دوره

پادشاه

کسان