مستشارالدوله · شارژ دافر
زاد
۱۲۰۲
شاهنشاهی
۲۳۸۲
میلادی
۱۸۲۳
مرگ
۱۲۷۴
شاهنشاهی
۲۴۵۴
میلادی
۱۸۹۵
- تبار و خاستگاه
- تبریز؛ خاندان بازرگانان آذربایجان.
- خانواده
- میرزا یوسف خان مستشارالدوله تبریزی؛ فرزند حاجی محمدکاظم تاجر.
- پایگاه اجتماعی
- دیوانسالاران وزارت خارجه، قضات و متفکران قانونخواه.
- چرا در این داستان است
- مؤلف رساله بنیادین «یک کلمه» و معمار آشتی نظری حقوق اساسی مدرن با فقه اسلامی.
خلاصه
دیپلمات، قاضی، معاون عدلیه و مؤلف رسالهٔ بنیادین «یک کلمه». او رمز ترقی غرب را در قانون مدون دانست و کوشید اصول حقوق بشر و تفکیک قوا را با نصوص قرآن تطبیق دهد.
زندگی و کار
مأموریت پاریس و تألیف یک کلمه
در دوران شارژ دافری در پاریس با مطالعه کُد ناپلئون و اعلامیه حقوق بشر، رساله یک کلمه را در ۱۲۴۹ ش نگاشت و ۱۹ اصل حقوق مدرن را با نصوص قرآن تطبیق داد.
معاونت عدلیه و حبس در زنجیر
با دعوت سپهسالار مجالس ششگانه قضایی را طراحی کرد؛ در اواخر عمر به دلیل رسائل آزادیخواهانهاش مغضوب ناصرالدینشاه شد و در قزوین به زنجیر کشیده شد و در حبس درگذشت.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
آدمیت رسالهٔ یک کلمه را نخستین طرح نظری استوار برای حقوق اساسی و حاکمیت قانون به زبان فارسی میشناسد.
مستشارالدوله با زبان دین کوشید سد مقاومت فقهی در برابر قانون موضوعه مدرن را بشکند.
پادشاه همزمان
- ناصرالدینشاهشاه نیمقرن ناصری
رویدادها
پیوستگان
- میرزا حسینخان سپهسالارصدراعظم اصلاحگر عهد ناصری
- میرزا ملکمخان ناظمالدولهنظریهپرداز قانون و ناشر روزنامهٔ قانون