دخو · استاد دهخدا
علیاکبر دهخدا
زاد
شاهنشاهی
۲۴۳۸
میلادی
۱۸۷۹
مرگ
شاهنشاهی
اسفند ۲۵۱۴
میلادی
مارس ۱۹۵۶
- تبار و خاستگاه
- تهران (قزوینیتبار)؛ خاندان خانباباخان.
- خانواده
- میرزا علیاکبر خان قزوینی ملقب به «دخو» و «استاد دهخدا».
- پایگاه اجتماعی
- روشنفکران، ادبا و دانشآموختگان نخستین دوره مدرسه علوم سیاسی.
- چرا در این داستان است
- بزرگترین طنزپرداز سیاسی عهد مشروطه در صور اسرافیل و مؤلف سترگترین فرهنگ لغت تاریخ زبان فارسی.
خلاصه
نویسندهٔ چرند و پرند در صور اسرافیل با امضای دخو. طنز سیاسی او استبداد را رسوا کرد. پس از بمباران به سوئیس گریخت و روزنامه را در ایوردون ادامه داد. بعدها مؤلف لغتنامه شد.
زندگی و کار
طنز انقلابی چرند و پرند
دهخدا در مدرسه علوم سیاسی زبان فرانسه و حقوق آموخت. در روزنامه صور اسرافیل با امضای «خادم الفقرا دخو» به نگارش مقالات کوبنده چرند و پرند پرداخت که خرافات، فقر و استبداد را رسوا میساخت. پس از بمباران مجلس به سوئیس گریخت و صور اسرافیل را در ایوردون منتشر کرد.
لغتنامه و استادی دانشگاه
پس از اعاده مشروطه به ایران بازگشت و به وکالت مجلس رسید و سپس تمام حیات خویش را وقف تألیف امثال و حکم و شاهکار لغتنامه دهخدا نمود.
منابع
کسروی قلم دهخدا را در صور اسرافیل بیمانند میخواند که با زبان توده سخن میگفت و خواب دربار را برآشفت.
براون چرند و پرند را شاهکار ادبیات انقلابی ایران میداند و شعر یاد آر را ترجمه و ستایش میکند.
پادشاه همزمان
- محمدعلی شاه قاجارپادشاه به توپ بستن مجلس
رویدادها
- به توپ بستن مجلس و واقعه باغشاه۲ تیر ۱۲۸۷ (شاهنشاهی ۲۴۶۷)
پیوستگان
- میرزا جهانگیرخان صور اسرافیلمدیر روزنامهٔ صور اسرافیل
- سید حسن تقیزادهرادیکال مجلس اول؛ رجل بعدی دولت