شابشال · معلم روسی محمدعلی شاه قاجار
سرگی مارکویچ شابشال
مشاور روسی و معلم محمدعلی شاه قاجار
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۳۲
میلادی
۱۸۷۳
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۵۲۰
میلادی
۱۹۶۱
- تبار و خاستگاه
- کریمه (امپراتوری روسیه)؛ تاتار قرائیم.
- خانواده
- سرگی مارکویچ شابشال؛ معلم روسی ولیعهد.
- پایگاه اجتماعی
- مستشاران و افسران امنیتی امپراتوری تزاری.
- چرا در این داستان است
- محرک اصلی محمدعلیشاه در انحلال مشروطه و سازماندهی کودتای لیاخوف در سال ۱۲۸۷ ش.
خلاصه
معلم روسی و آجودان محمدعلیشاه از تاتارهای قرهقویونلو یا قرائیم کریمه. در ترغیب محمدعلی شاه قاجار به سرکوب مجلس و تکیه بر قزاقها دست داشت. پس از سقوط محمدعلی شاه قاجار به روسیه بازگشت.
زندگی و کار
آموزگاری محمدعلی شاه قاجار و کودتا
در تبریز به عنوان معلم روسی محمدعلی میرزا منصوب شد و نفوذ روانی عمیقی بر او یافت. در تهران کانون توطئههای ضد مجلس در دربار بود و پس از خلع محمدعلی شاه قاجار به روسیه بازگشت.
منابع
احمد کسروی، تاریخ مشروطهٔ ایران
دربار محمدعلیشاه و نفوذ روس
کسروی شابشال را ابزار دست سفارت روس برای هدایت محمدعلی شاه قاجار به سوی خشونت و لغو مشروطه مینویسد.
ادوارد گرانویل براون، انقلاب ایران، ۱۹۰۵ تا ۱۹۰۹
نفوذ روسیه در دربار
براون حضور او را در کنار لیاخوف نشانهٔ تسلط غیرمستقیم پترزبورگ بر دربار تهران میداند.
پادشاه همزمان
- محمدعلی شاه قاجارپادشاه به توپ بستن مجلس
رویدادها
- به توپ بستن مجلس و واقعه باغشاه۲ تیر ۱۲۸۷ (شاهنشاهی ۲۴۶۷)
پیوستگان
- محمدعلی شاه قاجارپادشاه استبداد صغیر
- ولادیمیر لیاخوففرماندهٔ بمباران مجلس