عصر مظفری
دی ۱۲۷۸
شاهنشاهی
دی ۲۴۵۸
میلادی
ژانویه ۱۹۰۰
خلاصه
اخذ وام ۲۲.۵ میلیون روبلی از بانک استقراضی روس توسط امینالسلطان برای سفر اول مظفرالدینشاه به فرنگ با رهن گمرکات شمال و تعهد به عدم دریافت وام از دولتهای ثالث.
زمینه
کسری بودجه دربار مظفری، تسویه غرامت تنباکو و هزینه سفر اول فرنگستان شاه در دی ۱۲۷۸ ش.
چه رخ داد
۱. وام ۲۲.۵ میلیون روبلی با رهن گمرکات شمال
امینالسلطان با بانک استقراضی روس قرارداد بست؛ تمام گمرکات شمال به رهن رفت و ایران متعهد شد بدون اذن تزار از هیچ دولتی وام نگیرد.
ورقهٔ وابسته
افتتاح و تمرکز ضرابخانه دولتی تهران با ماشینآلات مدرنضرابخانهٔ ماشینی همان بحران نقره و مس را ساخت که استقراض روس برای پر کردن خزانهاش آمد.
متن کامل این ورقهورقهٔ وابسته
امضای امتیازنامه انحصاری نفت ویلیام ناکس دارسیامتیاز دارسی در همان سالهای تهی بودن خزانه بسته شد؛ نفت جنوب در برابر وام شمال.
متن کامل این ورقهورقهٔ وابسته
استقراض دوم از روسیه و امتیاز راه جلفا–تبریزوام دوم همان گروگانگیری گمرک را تکمیل کرد و تعرفهٔ نوز را ناگزیر ساخت.
متن کامل این ورقهپیامد
تسلط انحصاری روسیه بر شریان مالی کشور و خشم شدید بازرگانان و علمای نجف.
داوری منابع
وام اول روس ایران را متعهد کرد بدون اجازه تزار از هیچ دولت ثالثی وام نگیرد.
دوره
پادشاه
کسان
- میرزا علیاصغرخان امینالسلطانصدراعظم سهپادشاه قاجار؛ کشتهٔ بهارستان
مذاکره و امضای قرارداد وام ۲۲.۵ میلیون روبلی با بانک روس.
- مسیو ژوزف نوزوزیر بلژیکی گمرکات؛ نماد نفوذ اقتصادی بیگانگان
تنظیم عواید گمرکی شمال به عنوان وثیقه استهلاک وام.
- مظفرالدینشاهشاه فرمان و قانون اساسی
توشیح استقراض خارجی برای تأمین سفر اول فرنگ.