رشدیه · پیر معارف
میرزا حسن رشدیه
بنیانگذار دبستان نو و الفبای صوتی
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۱۰
میلادی
۱۸۵۱
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
۱۹ آذر ۲۵۰۳
میلادی
۱۹۴۴
- تبار و خاستگاه
- تبریز؛ محله ششگلان.
- خانواده
- میرزا حسن رشدیه؛ فرزند ملا مهدی تبریزی.
- پایگاه اجتماعی
- روشنفکران فرهنگی، مربیان ملی و فعالان زیرزمینی مشروطه.
- چرا در این داستان است
- بنیانگذار آموزش نوین ابتدایی و الفبای صوتی در ایران، عضو انجمن باغ میکده و طراح سناریوی فلک تجار قند.
خلاصه
بنیانگذار دبستان به شیوهٔ نو و مبدع الفبای صوتی. در تبریز و تهران مدارس را به راه انداخت و تکفیرها و تخریبها را تاب آورد. در آستانهٔ مشروطه از گردانندگان انجمن باغ میکده بود.
زندگی و کار
ابداع الفبای صوتی و مدارس نوین
پس از تحصیل در بیروت و عثمانی، نخستین مدارس ابتدایی مدرن را در ایروان، تبریز و تهران بنا کرد و با وجود تکفیرها و تخریبهای مکرر پایمردی نشان داد.
کنشگری انقلابی و متمم تنبیه الغافلین
در کتاب درسی کفایةالتعلیم متمم سیاسی تنبیه الغافلین را در دفاع از حق عزل حاکم مستبد گنجاند و با تحریک علاءالدوله به فلک تجار، جرقه هجرت صغری را زد.
منابع
احمد کسروی، تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یکم؛ روزنامه و دبستان
کسروی رشدیه را نمونهٔ کاری میداند که توده را برای فهم مشروطه آماده میکرد.
پادشاه همزمان
- مظفرالدین شاه قاجارپادشاه فرمان مشروطه
رویدادها
- تأسیس مدارس ابتدایی مدرن در تبریز توسط رشدیه۱۲۶۷ (شاهنشاهی ۲۴۴۷)
- فلک کردن تجار قند توسط علاءالدوله در تهران۲۱ آذر ۱۲۸۴ (شاهنشاهی ۲۴۶۴)
- دستگیری شبنامهنویسان و قصیدهٔ فخرالواعظینمهر ۱۲۸۰ (شاهنشاهی ۲۴۶۰)
پیوستگان
- احمدخان علاءالدولهحاکم مستبد و منضبط تهران؛ مجری فلک تجار قند
- عبدالمجید میرزا عینالدولهصدراعظم آغاز جنبش؛ سپس فرماندهٔ سپاه دولتی بر تبریز
- عبدالرحیم طالبوف تبریزینظریهپرداز مشروطه و آموزش عمومی؛ وکیل دورهٔ اول مجلس