جنبش مشروطه
۲۲ اردیبهشت ۱۲۸۶
شاهنشاهی
۲۲ اردیبهشت ۲۴۶۶
میلادی
۱۲ مه ۱۹۰۷
خلاصه
سسیل اسپرینگ-رایس، وزیرمختار انگلستان، با تهدید دیپلماتیک وزیر مالیه (ناصرالملک)، دولت را واداشت در اقدامی پنهانی و بدون اطلاع مجلس، امتیاز انحصاری ورود نقره برای ضرب سکه را به بانک بریتانیایی واگذار کند تا طرح تأسیس بانک ملی ایران را ناکام گذارد.
زمینه
کارشکنی مداخلهجویانه سفارت بریتانیا برای حفظ موقعیت انحصاری بانک شاهنشاهی و به شکست کشاندن طرح بانک ملی.
چه رخ داد
۱. تهدید اسپرینگ-رایس و واگذاری غیرقانونی نقره
سسیل اسپرینگ-رایس، وزیرمختار انگلیس، ناصرالملک را تهدید کرد که اگر مجوز واردات نقره ظرف دو روز صادر نشود، بریتانیا در رفتار دوستانه تجدیدنظر خواهد کرد. کابینه تسلیم شد و مخفیانه و بدون تصویب مجلس، امتیاز انحصاری ورود نقره برای ضرب سکه را به بانک بریتانیایی واگذار کرد.
پیامد
تضعیف ساختار پولی بانک ملی و تشدید سلطه ارزی بانک شاهنشاهی بر اقتصاد ایران.
سالشمار
۲۲ اردیبهشت ۱۲۸۶
شاهنشاهی ۲۲ اردیبهشت ۲۴۶۶
میلادی ۱۲ مه ۱۹۰۷
اولتیماتوم سفیر انگلیس به وزیر مالیه
تحمیل قرارداد غیرقانونی واردات نقره به نفع بانک شاهنشاهی.
داوری منابع
اسپرینگ-رایس به ناصرالملک اولتیماتوم داد که اگر مجوز ورود نقره صادر نشود، بریتانیا در روابط دوستانه تجدیدنظر خواهد کرد.
دوره
پادشاه
کسان
- ابوالقاسمخان ناصرالملکنایبالسلطنهٔ احمدشاه؛ متمایل به لندن
تسلیم در برابر اولتیماتوم سفارت انگلستان و امضای مخفیانه قرارداد واردات نقره با بانک شاهنشاهی.
- مرتضیقلیخان صنیعالدولهنخستین رئیس مجلس شورای ملی
ایستادگی در برابر مطالبات مداخلهجویانه وزیرمختار انگلیس در مذاکرات پارلمانی.