عصر مظفری
۶ خرداد ۱۲۸۳
شاهنشاهی
۶ خرداد ۲۴۶۳
میلادی
۲۸ مه ۱۹۰۴
این ورقه بخشی از فلک کردن تجار قند توسط علاءالدوله در تهران است. کمیتهٔ باغ میکده همان شبکهای است که رشدیه را به خانهٔ علاءالدوله فرستاد تا تجار به علما بگروند.
خلاصه
گردهمایی بیش از ۵۰ تن از آزادیخواهان و بابیان ازلی در باغ سلیمان خان میکده و تشکیل کمیته ۹ نفره برای هدایت مبارزه مخفی، سوگند وفاداری و هماهنگی با علما.
زمینه
عینالدوله سانسور اتابک را شل کرد و گفتگوی قانون در جراید علنی شد. جامع آدمیت و انجمن اخوت از شاه مجوز داشتند و انقلابی نبودند. در ۶ خرداد ۱۲۸۳ بیش از پنجاه تن در باغ سلیمانخان میکده گرد آمدند بیآنکه برای خود نام رسمی بگذارند. تاریخنگاری متأخر این جمع را باغ میکده خواند. اکثر اعضا بابی ازلی بودند یا با ازلیان نشستوبرخاست داشتند؛ برنامه اما تبلیغ باب نبود، برانداختن استبداد به سود مشروطه بود. گفتار پانزدهم هستهٔ این انجمن را میگشاید.
چه رخ داد
۱. کمیتهٔ نهنفره
سلیمان میکده مستوفی وزارت لشکر و میزبان باغ بود. در جمع یحیی و علیمحمد دولتآبادی، شیخ مهدی شریف کاشانی، ملکالمتکلمین، سید جمال واعظ، مجدالاسلام کرمانی، جهانگیرخان صور اسرافیل و ظن قوی به رشدیه بود. کمیتهٔ مرکزی نُه تن شد: ملکالمتکلمین، سید جمال، سید محمدرضا که بعد مساوات شد، سید اسدالله خرقانی، ابوالحسن میرزا شیخالرئیس، آقا محسن برادر صدرالعلما، سلیمان میکده، یحیی دولتآبادی و محمدعلیخان نصرةالسلطان. هفت تن معمم بودند. شیخالرئیس بهایی و مجتهد و قاجاری بود؛ استثنا در جامعهای که بهاییان را از سیاست دور میداشت.
۲. منبر و کاغذ زیرزمینی
ملکالمتکلمین و سید جمال از اصفهان آمده بودند، هر دو ازلی، هر دو منبر گرم. کتاب رؤیای صادقه که این دو با مجدالاسلام نوشتند طنز عامیانهٔ سیاسی بود، سالها پیش از فرمان، دستنویس. اردشیر ریپورتر و حاج سیاح نیز در جمع پنجاهواندی بودند. کار اجرایی انجمن در گفتارهای بعد پیدا میشود: راپرت رشدیه به فلک تجار، پول سالارالدوله برای بست، جملهٔ ملکالمتکلمین در تعریف عدالتخانه، و لوایح بینام در صحن عبدالعظیم.
پیامد
باغ میکده اتاق فکر پشتپردهٔ فلک قند و هجرت صغری شد. عدالتخانه را از فهرست عسکر گاریچی بیرون کشید و به خط مشورتخانهٔ ملی برد.
سالشمار
۶ خرداد ۱۲۸۳
شاهنشاهی ۶ خرداد ۲۴۶۳
میلادی ۲۸ مه ۱۹۰۴
شب باغ میکده
۱۲ ربیعالاول ۱۳۲۲؛ تشکیل جمع و کمیتهٔ نهنفره.
داوری منابع
کمیته باغ میکده اتاق فکر پشتپرده مشروطه بود که تقاضاها را به سمت قانون و مجلس هدایت کرد.
دوره
پادشاه
کسان
- نصرالله بهشتی ملکالمتکلمینواعظ مشروطه؛ کشتهٔ باغشاه
عضویت در کمیته انقلاب و تنظیم خطمشیهای تبلیغاتی.
- حاج میرزا یحیی دولتآبادیمصلح آموزشی؛ استراتژیست انجمنهای مخفی
هدایت دیپلماسی مخفی و پیوند با احتشامالسلطنه.
- ارباب جمشید جمشیدیانبانکدار و حامی مالی مشروطه؛ نماینده زرتشتیان در مجلس اول
تأمین مالی و مشارکت زرتشتیان در کمیته.
- میرزا جهانگیرخان صور اسرافیلروزنامهنگار و شهید مشروطه
همکاری در شبکه تبلیغات و ارتباطات زیرزمینی.