میرزا فضلعلی آقا · نماینده تبریز
زاد
۱۲۳۹
شاهنشاهی
۲۴۱۹
میلادی
۱۸۶۰
مرگ
۱۳۱۷
شاهنشاهی
۲۴۹۷
میلادی
۱۹۳۸
- تبار و خاستگاه
- تبریز؛ خاندان اهل علم آذربایجان.
- خانواده
- حاج میرزا فضلعلی آقا تبریزی؛ فرزند میرزا علینقی مجتهد.
- پایگاه اجتماعی
- علمای نواندیش و نمایندگان برگزیده آذربایجان در مجلس شورای ملی.
- چرا در این داستان است
- تئوریسین حقوقی و فقهی مجلس اول که با تبیین قلمرو احکام ثانویه و امور مباحه، راه را برای تفکیک قوا و تقنین پارلمانی هموار ساخت.
خلاصه
عالم برجسته و حقوقدان و وکیل مقتدر تبریز در مجلس اول که با نطقهای فقهی و نظری خود در دفاع از متمم قانون اساسی و انطباق قوانین پارلمانی با احکام ثانویه، راه را برای تفکیک قوا هموار کرد.
زندگی و کار
نطق تاریخی در مناقشه اصل دوم متمم
با تسلطی شگرف به دستگاه فقه اجتهادی اثبات کرد که قوانین پارلمان در قلمرو احکام ثانویه و مصالح عمومی قرار دارد و هیچ تعارضی با دین ندارد و نیازی به هیئت نظارت دائمی نیست.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
براون نطقهای میرزا فضلعلی آقا در مجلس را نشانهای درخشان از بلوغ حقوقی و گذر شریعت به سوی نظم دموکراتیک ارزیابی میکند.
میرزا فضلعلی آقا اثبات کرد که تقنین پارلمانی در قلمرو مصلحت عمومی و احکام ثانویه جای دارد و تعارضی با دیانت ندارد.
پادشاه همزمان
- محمدعلیشاهشاه به توپ بستن مجلس
رویدادها
- مناقشه بر سر اصل دوم متمم و نظارت پنج مجتهد طراز اول۱۰ خرداد ۱۲۸۶
- بحران اصل هشتم متمم قانون اساسی و مناقشه مساوات حقوقی اقلیتها۲۸ اردیبهشت ۱۲۸۶
پیوستگان
- سید حسن تقیزادهرادیکال مجلس اول؛ رجل بعدی دولت
- سید محمد طباطباییپیشوای روحانی مشروطه در تهران
- میرزا یوسفخان مستشارالدولهنظریهپرداز قانونخواهی؛ مؤلف رسالهٔ یک کلمه