برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

میرزای بزرگ · مجدد شیرازی · مرجع اعلا

آیت‌الله العظمی میرزا محمدحسن شیرازی
مرجع اعلای شیعه؛ صادرکننده فتوای تحریم تنباکو

زاد

هجری شمسی

۱۱۹۳

شاهنشاهی

۲۳۷۳

میلادی

۱۸۱۵

مرگ

هجری شمسی

۲۴ بهمن ۱۲۷۳

شاهنشاهی

۲۴ بهمن ۲۴۵۳

میلادی

۲۰ فوریه ۱۸۹۵

تبار و خاستگاه
شیراز؛ حوزه علمیه نجف و سامرا.
خانواده
آیت‌الله العظمی میرزا محمدحسن حسینی شیرازی ملقب به «میرزای مجدد».
پایگاه اجتماعی
زعامت عامه و مرجعیت مطلق شیعیان جهان.
چرا در این داستان است
صادرکننده فتوای تحریم تنباکو و بنیان‌گذار قدرت سیاسی و فتوایی مراجع در تاریخ معاصر ایران.

خلاصه

مرجع تقلید شیعیان در سامرا و صادرکننده فتوای تاریخی تحریم تنباکو. او با نفی انحصار رژی تالبوت، نفوذ سیاسی مرجعیت خارج از کشور را در سرنوشت ملی ایران تثبیت کرد.

زندگی و کار

تحریم رژی تالبوت و شکستن استبداد ناصری

پس از استفتائات پیاپی تجار و ارسال نامه‌های اعتراضی از سوی علما و سید جمال‌الدین اسدآبادی، میرزای شیرازی در آذر ۱۲۷۰ ش فتوای تحریم استعمال توتون و تنباکو را صادر کرد. این فتوا نافرمانی مدنی بی‌سابقه‌ای در تمام ارکان جامعه و حتی کاخ شاه پدید آورد و دربار قاجار را وادار به لغو کامل امتیازنامه نمود.

داوری منابع

این‌ها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظم‌الاسلام یا براون قاطی نشود.

احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
نهضت تنباکو

کسروی فتوای میرزا را نقطه عطف هماهنگی علما و بازار در برابر بیگانگان می‌داند.

پادشاه همزمان

رویدادها

پیوستگان