جنبش مشروطه
۲۶ شهریور ۱۲۸۵
شاهنشاهی
۲۶ شهریور ۲۴۶۵
میلادی
۱۷ سپتامبر ۱۹۰۶
این ورقه بخشی از تصویب و توشیح نظامنامه انتخابات صنفی و طبقاتی مجلس اول است. بست رشت و تبریز ضمانت اجرای همان نظامنامه بود که تهران تصویب کرد و ولایات به آن اعتماد نداشتند.
خلاصه
در پی نگرانی ولایات از تمرکز امور در پایتخت و بیم از کارشکنی محمدعلی میرزای ولیعهد در تبریز، فعالان در رشت و تبریز در کنسولگریهای انگلیس بست نشستند و خواستار ابلاغ فوری نظامنامه شدند که با تعهد مکتوب ولیعهد پایان یافت.
زمینه
نگرانی عمیق مشروطهخواهان ایالات از انحصار امور در پایتخت و بیم از کارشکنی محمدعلی میرزای ولیعهد در تبریز.
چه رخ داد
۱. بستنشینی در کنسولگریهای بریتانیا در رشت و تبریز
بازاریان و فعالان در رشت و تبریز با تعطیلی عمومی در کنسولگریهای انگلیس متحصن شدند و خواستار ابلاغ فوری نظامنامه و آغاز انتخابات ولایات گردیدند.
۲. تسلیم ولیعهد و تعهد کتبی در ۴ مهر ۱۲۸۵
محمدعلی میرزا زیر فشار همزمان تهران و تحصن تبریز تسلیم شد و با صدور دستخطی رسمی نظارت بر اجرای انتخابات آذربایجان را تضمین نمود و بدین ترتیب انجمن ایالتی تبریز شکل گرفت.
پیامد
انتخاب نخبگان پرشوری چون تقیزاده و میرزا فضلعلی آقا از تبریز و ورود آنان به مجلس اول.
سالشمار
۲۶ شهریور ۱۲۸۵
شاهنشاهی ۲۶ شهریور ۲۴۶۵
میلادی ۱۷ سپتامبر ۱۹۰۶
تحصن کنسولگری تبریز
اعتصاب سراسری بازاریان آذربایجان برای تضمین حقوق انتخاباتی.
۴ مهر ۱۲۸۵
شاهنشاهی ۴ مهر ۲۴۶۵
میلادی ۲۶ سپتامبر ۱۹۰۶
دستخط ولیعهد و آغاز انتخابات تبریز
تعهد کتبی محمدعلی میرزا برای اجرای نظامنامه انتخابات.
داوری منابع
کسروی پایداری تبریزیان در کنسولگری را عاملی حیاتی در وادار ساختن ولیعهد به تسلیم در برابر نظامنامه مینویسد.
دوره
پادشاه
کسان
- محمدعلیشاهشاه کودتا و استبداد صغیر
صدور دستخط رسمی مبنی بر پذیرش نظامنامه انتخابات و تضمین اجرای آن در آذربایجان.
- مظفرالدینشاهشاه فرمان و قانون اساسی
مخابره تلگراف به ولیعهد برای تسریع در روند انتخابات ایالات.