برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

جنبش مشروطه

تشکیل مجلس موقت در مدرسه نظامی تهران
هجری شمسی

۲۶ مرداد ۱۲۸۵

شاهنشاهی

۲۶ مرداد ۲۴۶۵

میلادی

۱۷ اوت ۱۹۰۶

رویداد فرعی و زمینه‌ایسیاسی

این ورقه بخشی از تصویب و توشیح نظام‌نامه انتخابات صنفی و طبقاتی مجلس اول است. مجلس موقت مدرسهٔ نظامی همان جایی است که نظام‌نامهٔ انتخابات نوشته شد.

خلاصه

دولت مشیرالدوله جهت تمهید مقدمات تدوین نظام‌نامه انتخابات، مجلسی موقت با حضور اعیان، علما، تجار و وزرا در حیاط مدرسه نظامی برپا داشت که طی آن مشیرالدوله سخنرانی کرد و برای نخستین بار در تاریخ نوین ایران سنت کف زدن توسط آزادی‌خواهان متداول شد.

زمینه

دولت مشیرالدوله پس از بازگشت علما و پایان تحصن سفارت، نیازمند صحنه‌ای برای نمایش وحدت ملی و آغاز روند تدوین قوانین انتخاباتی بود.

چه رخ داد

۱. گردهمایی ۲۶ مرداد در مدرسه نظامی

مجلس موقتی با حضور اعیان، علما، شاهزادگان، تجار و اصناف در حیاط مدرسه نظامی تهران تشکیل شد. مشیرالدوله نطق رسمی ایراد کرد و بر تعهد دولت به تأسیس نهادهای انتخابی پای فشرد.

۲. نخستین کف زدن در تاریخ معاصر ایران

در پایان سخنان مشیرالدوله، روشنفکران و فرنگ‌رفتگان حاضر در جلسه به سبک پارلمان‌های اروپایی دست زدند (کف زدند). یحیی دولت‌آبادی در خاطرات خود ثبت کرده است که این رفتار جدید موجب شگفتی و استنکاف روحانیان سنتی مجلس شد اما به سرعت به نماد تأیید در محافل مدرن بدل گردید.

پیامد

تشکیل رسمی کمیسیون نخبگان برای تدوین نظام‌نامه انتخابات مجلس شورای ملی.

سال‌شمار

  1. ۲۶ مرداد ۱۲۸۵

    شاهنشاهی ۲۶ مرداد ۲۴۶۵

    میلادی ۱۷ اوت ۱۹۰۶

    جلسه تاریخی مدرسه نظامی

    سخنرانی مشیرالدوله و آغاز تدارک انتخابات پارلمانی.

داوری منابع

یحیی دولت‌آبادی — حیات یحیی
حیات یحیی؛ جلد دوم

دولت‌آبادی واکنش شگفتی‌آمیز و استنکاف روحانیان سنتی از اقدام حضار در کف زدن در مدرسه نظامی را ثبت کرده است.

دوره

پادشاه

کسان