برو به محتوا
شیر و خورشید

گاهنامهٔ مشروطه

فدایی شماره ۴۱ · شهید راه آزادی

عباس‌آقا صراف تبریزی
عامل ترور انقلابی اتابک اعظم

زاد

هجری شمسی

۱۲۶۴

شاهنشاهی

۲۴۴۴

میلادی

۱۸۸۵

مرگ

هجری شمسی

۸ شهریور ۱۲۸۶

شاهنشاهی

۸ شهریور ۲۴۶۶

میلادی

۳۱ اوت ۱۹۰۷

تبار و خاستگاه
تبریز؛ بازار تهران.
خانواده
خاندان صرافان آذربایجانی مقیم پایتخت؛ برادر حسن‌آقا صراف.
پایگاه اجتماعی
اصناف و پیشه‌وران شهری پیوسته به انجمن‌های مخفی آزادی‌خواه.
چرا در این داستان است
عامل ترور انقلابی اتابک اعظم در مدخل بهارستان که توازن قوا را به سود مجلس دگرگون ساخت.

خلاصه

جوان صراف بیست‌ودوساله تبریزی و عضو هیئت مدهشه فداییان که با شلیک به میرزا علی‌اصغرخان اتابک اعظم در مدخل بهارستان و خودکشی در صحنه، توازن قدرت را به سود مجلس دگرگون ساخت.

زندگی و کار

زیست اجتماعی و پیوند با سازمان‌های فدایی

عباس‌آقا جوانی با سلوک آرام، وضع مالی آبرومند و دکانی معتبر در صرافی بود. وی به شاخه ترور حزب اجتماعیون عامیون پیوست و آموزش‌های تیراندازی با تپانچه رولور را مخفیانه به پایان رساند. در قرعه‌کشی فداییان برای اعدام انقلابی اتابک، نام او به عنوان مجری حکم برگزیده شد.

عملیات بهارستان و شهادت در دم

در شب شنبه ۸ شهریور ۱۲۸۶، با بلیت تماشاچیان وارد بهارستان شد و در تاریکی مدخل، با شلیک سه گلوله مرگبار کار صدراعظم را یکسره کرد و برای افشا نشدن اسرار تشکیلات، با گلوله‌ای در دهان خویش به زندگی‌اش پایان داد. مزار وی در گورستان مختارالسلطنه به زیارتگاه صدها تن از مردم و مجاهدان بدل گردید.

سال‌شمار

  1. ۸ شهریور ۱۲۸۶

    شاهنشاهی ۸ شهریور ۲۴۶۶

    میلادی ۳۱ اوت ۱۹۰۷

    شلیک به اتابک و انتحار شجاعانه

    ترور میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان و خودکشی در دم با اسلحه کمری.

داوری منابع

این‌ها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظم‌الاسلام یا براون قاطی نشود.

یحیی دولت‌آبادی — حیات یحیی
حیات یحیی؛ جلد دوم

دولت‌آبادی عباس‌آقا را جوانی معقول و آرام با شوری بی‌پایان در سر توصیف می‌کند که جان خود را بر سر عهد نهاد.

احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
تاریخ مشروطه ایران؛ گفتار هشتم

کسروی جانفشانی عباس‌آقا را عامل خشکانیدن توطئه‌های پنهانی اتابک و مستبدان می‌داند.

پادشاه همزمان

رویدادها

پیوستگان