# یپرم‌خان داویدیان

نقش: فرماندهٔ مجاهد ارمنی؛ رئیس نظمیهٔ تهران
القاب: یپرم‌خان، رئیس نظمیه
زاد: ۱۲۴۷ | شاهنشاهی ۲۴۲۷ | ۱۸۶۸
مرگ: ۲۹ اردیبهشت ۱۲۹۱ | شاهنشاهی ۲۹ اردیبهشت ۲۴۷۱ | ۱۹ مه ۱۹۱۲
تبار: گنجه (قفقاز)؛ چریک حزب داشناکتسوتیون.
خانواده: یپرم خان داویدیان؛ ملقب به «سردار مجاهد».
پایگاه اجتماعی: چریک‌های حرفه‌ای انقلابی و فرماندهان نظامی قفقاز.
اهمیت: منضبط‌ترین و کارآمدترین فرمانده نظامی در تسخیر رشت، قزوین، تهران و برقراری امنیت پایتخت به عنوان رئیس نظمیه.

## خلاصه
ارمنی اهل قفقاز، از داشناک‌ها. در گیلان و فتح تهران فرماندهٔ مجاهد بود و پس از پیروزی رئیس نظمیهٔ تهران شد. در نبرد با سالارالدوله کشته شد. مشروطه بدون قفقازی‌ها و ارامنه ناقص روایت می‌شود.

## از تبعید ساخالین تا شبیخون رشت
پس از فرار از ۲۴ سال تبعید در سیبری به ایران آمد. با تشکیل کمیته‌های مسلحانه در رشت و انزلی و تسلیح مجاهدان با تفنگ‌های موزر، داروغه‌خانه رشت را تسخیر کرد و در پیشانی اردوی شمال راهی تهران شد.

## ریاست نظمیه و شهادت در شورجه
پس از فتح پایتخت، ریاست نظمیه تهران را سامان داد و شورش‌های استبدادی سالارالدوله و ارشدالدوله را در غرب سرکوب کرد. وی در ۲۹ اردیبهشت ۱۲۹۱ در جریان نبرد با قوای سالارالدوله در قلعه شورجه همدان به شهادت رسید.

## داوری منابع
- [kasravi / یاوری دیگران و مجاهدان قفقاز] کسروی از یاری قفقاز و ارامنه یاد می‌کند. یپرم را در شمار کسانی می‌آورد که کار را تمام کردند، نه در شمار «بیگانهٔ تحمیل‌شده».
- [browne / مجاهدان گیلان] براون نقش داشناک و گئورگیان قفقاز را در ستون شمال برجسته می‌کند. یپرم در این روایت حرفه‌ای‌ترین فرمانده است.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/yeprem