{"id":"yeprem","name":"یپرم‌خان داویدیان","titles":["یپرم‌خان","رئیس نظمیه"],"aliases":["یپرم","یپرم خان","یپرم‌خان","اپرم"],"died":{"solarYear":1291,"solarMonth":2,"solarDay":29,"gregorianYear":1912,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":19},"summary":"ارمنی اهل قفقاز، از داشناک‌ها. در گیلان و فتح تهران فرماندهٔ مجاهد بود و پس از پیروزی رئیس نظمیهٔ تهران شد. در نبرد با سالارالدوله کشته شد. مشروطه بدون قفقازی‌ها و ارامنه ناقص روایت می‌شود.","role":"فرماندهٔ مجاهد ارمنی؛ رئیس نظمیهٔ تهران","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"یاوری دیگران و مجاهدان قفقاز","text":"کسروی از یاری قفقاز و ارامنه یاد می‌کند. یپرم را در شمار کسانی می‌آورد که کار را تمام کردند، نه در شمار «بیگانهٔ تحمیل‌شده»."},{"sourceId":"browne","locus":"مجاهدان گیلان","text":"براون نقش داشناک و گئورگیان قفقاز را در ستون شمال برجسته می‌کند. یپرم در این روایت حرفه‌ای‌ترین فرمانده است."}],"eventIds":["tehran-opened"],"relatedPersonIds":["sepehdar","sardar-asad"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","born":{"solarYear":1247,"gregorianYear":1868},"origin":"گنجه (قفقاز)؛ چریک حزب داشناکتسوتیون.","family":"یپرم خان داویدیان؛ ملقب به «سردار مجاهد».","socialClass":"چریک‌های حرفه‌ای انقلابی و فرماندهان نظامی قفقاز.","importance":"منضبط‌ترین و کارآمدترین فرمانده نظامی در تسخیر رشت، قزوین، تهران و برقراری امنیت پایتخت به عنوان رئیس نظمیه.","life":[{"title":"از تبعید ساخالین تا شبیخون رشت","body":"پس از فرار از ۲۴ سال تبعید در سیبری به ایران آمد. با تشکیل کمیته‌های مسلحانه در رشت و انزلی و تسلیح مجاهدان با تفنگ‌های موزر، داروغه‌خانه رشت را تسخیر کرد و در پیشانی اردوی شمال راهی تهران شد."},{"title":"ریاست نظمیه و شهادت در شورجه","body":"پس از فتح پایتخت، ریاست نظمیه تهران را سامان داد و شورش‌های استبدادی سالارالدوله و ارشدالدوله را در غرب سرکوب کرد. وی در ۲۹ اردیبهشت ۱۲۹۱ در جریان نبرد با قوای سالارالدوله در قلعه شورجه همدان به شهادت رسید."}]}