{"id":"sheikh-mohammad-khiabani","name":"شیخ محمد خیابانی","titles":["شیخ محمد خیابانی"],"aliases":["خیابانی","شیخ محمد خیابانی","محمد خیابانی"],"born":{"solarYear":1256,"gregorianYear":1878},"died":{"solarYear":1299,"solarMonth":6,"solarDay":23,"gregorianYear":1920,"gregorianMonth":9,"gregorianDay":14},"summary":"از ملایان خرد تبریز که کسروی در شمار پایدارماندگان مشروطه می‌آورد. در نه ماه نخست هنوز مجتهد بزرگ شهر نبود؛ واعظ و پیشوای محل بود. بعدها وکیل مجلس و سر انجمن ایالتی شد و در ۱۲۹۹ در تبریز کشته شد.","role":"واعظ تبریز؛ سپس وکیل و پیشوای انجمن ایالتی","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار پنجم؛ جستجویی از حال مردم","text":"کسروی خیابانی را در ردیف نوبری و اهرابی می‌گذارد: ملای خرد که تا پایان با آزادی ماند، نه مجتهد بزرگ که از مشروطه رو گرداند."},{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار پنجم؛ جستجویی از حال مردم","text":"کسروی در گفتار پنجم خیابانی را در تیرهٔ واعظان خرد تبریز می‌گذارد که پس از دشمنی ملایان بزرگ پایدار ماندند. داستان آزادیستان و مرگ او در تاریخ هیجده‌سالهٔ آذربایجان است، نه در این جلد."}],"eventIds":["provincial-councils-law","tabriz-resistance-rahim-khan-1286"],"relatedPersonIds":["seqat-al-islam","mirza-esmail-nubari","taqizadeh"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","origin":"خامنه و تبریز؛ واعظ محله‌ای که سپس سر انجمن ایالتی شد.","family":"شیخ محمد خیابانی؛ از ملایان خرد آذربایجان، نه از مجتهدان طراز اول شهر.","socialClass":"واعظان و پیشنمازان تبریز که کسروی آنان را پایدارماندگان مشروطه می‌خواند.","importance":"در گفتار پنجم کسروی نام او را در تیرهٔ ملای خرد می‌گذارد. فرجام سیاسی‌اش در هیجده‌ساله است، نه در این جلد.","life":[{"title":"نه ماه نخست مشروطه","body":"کسروی می‌نویسد تبریز به علمایی همپای دو سید تهران نازیدن نتواند؛ ملایان بزرگ جز ثقةالاسلام دشمن شدند. آنچه جبران کرد پیشنمازان و واعظان بود. خیابانی تازه به ملایی رسیده بود و تا پایان پایدار ماند. پیکرهٔ نشست آزادیخواهان او را کنار نوبری و اهرابی نشان می‌دهد."}]}