{"id":"sheikh-fazlollah","name":"شیخ فضل‌الله نوری","titles":["حاج شیخ فضل‌الله","مجتهد تهران"],"aliases":["شیخ فضل الله","شیخ فضل‌الله","نوری","فضل‌الله نوری","شیخ فضل الله نوری"],"died":{"solarYear":1288,"solarMonth":5,"solarDay":11,"gregorianYear":1909,"gregorianMonth":7,"gregorianDay":31},"summary":"مجتهد متنفذ تهران. نخست با دو سید همراه بود، سپس مشروعه را در برابر مشروطه علم کرد و در استبداد صغیر کنار دربار ایستاد. پس از فتح تهران اعدام شد. کسروی جدایی را بر سر شریعت می‌نویسد، نه بر سر جاه.","role":"پیشوای شرعی مخالف مشروطهٔ عرفی","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار ششم؛ اندیشه‌های حاجی شیخ فضل‌الله","text":"«حاجی شیخ فضل‌الله رواج شریعت را می‌طلبید و به یکبار از هم جدا می‌بودند.» کسروی نزاع را فقهی‌سیاسی می‌بیند. این با روایتی که شیخ را فقط مزدور دربار می‌کند یکی نیست."},{"sourceId":"nazem","locus":"جدایی علما و تحصن عبدالعظیم","text":"ناظم‌الاسلام همراهی نخستین و سپس جدایی را روزبه‌روز نوشته است. شیخ در این روایت از مدافع عدالتخانه به نقاد قانون عرفی بدل می‌شود."},{"sourceId":"browne","locus":"مشروعه در برابر مشروطه","text":"براون او را رأس مخالفان متمم قانون اساسی می‌شناسد. همدلی براون با مجلس است؛ با این حال وجود یک جبههٔ شرعی را جدی می‌گیرد."}],"eventIds":["supplementary-law","sheikh-fazlollah-bast-shah-abdolazim","nuri-letter-to-aqa-najafi-di-1285","ashub-meydan-tupkhaneh","majlis-bombarded","nuri-executed"],"relatedPersonIds":["tabatabai","behbahani","mohammad-ali-person","akhund-khorasani","aqa-najafi","seyyed-kazem-yazdi"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","born":{"solarYear":1222,"gregorianYear":1843},"origin":"لاشت (نور مازندران)؛ مقیم دارالخلافه تهران.","family":"حاج شیخ فضل‌الله نوری؛ از شاگردان طراز اول میرزای شیرازی در سامرا.","socialClass":"فقهای عالی‌رتبه اصولی و مجتهدان صاحب فتوا در پایتخت.","importance":"بزرگ‌ترین نظریه‌پرداز اسلام سنتی و جریان «مشروطه مشروعه» در نفی قانون‌گذاری عرفی پارلمان.","life":[{"title":"از همراهی در مهاجرت تا علم کردن مشروعه","body":"در مهاجرت کبری به قم همراه علما شد، اما با گشایش مجلس اول و تدوین متمم قانون اساسی، اصل مساوات حقوقی و آزادی مطبوعات را بدعت و در تعارض با احکام شریعت خواند. او با خروج به حرم شاه عبدالعظیم و انتشار لوایح اعتراضی، کانون جریان مشروعه‌خواهی را پایه‌گذاری کرد و بر نظارت پنج فقیه طراز اول پای فشرد."},{"title":"استبداد صغیر و محاکمه در میدان توپخانه","body":"در دوره استبداد صغیر کنار دربار محمدعلی‌شاه ایستاد و مجلس را خلاف اسلام دانست. پس از فتح تهران از پناهندگی به سفارتخانه‌های روس و عثمانی امتناع ورزید. او در دادگاه انقلابی محاکمه و در غروب ۱۱ مرداد ۱۲۸۸ در میدان توپخانه به دار آویخته شد."}],"chronology":[{"date":{"solarYear":1286,"solarMonth":4,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":6},"title":"تحصن مشروعه در شاه عبدالعظیم","text":"خروج اعتراضی علیه اصول متمم قانون اساسی مجلس اول."},{"date":{"solarYear":1288,"solarMonth":5,"solarDay":11,"gregorianYear":1909,"gregorianMonth":7,"gregorianDay":31},"title":"اعدام در میدان توپخانه","text":"اجرای حکم دار توسط دادگاه انقلابی مشروطه."}]}