# سرگی مارکویچ شابشال

نقش: مشاور روسی و معلم محمدعلی شاه قاجار
القاب: شابشال، معلم روسی محمدعلی شاه قاجار
زاد: ۱۲۵۲ | شاهنشاهی ۲۴۳۲ | ۱۸۷۳
مرگ: ۱۳۴۰ | شاهنشاهی ۲۵۲۰ | ۱۹۶۱
تبار: کریمه (امپراتوری روسیه)؛ تاتار قرائیم.
خانواده: سرگی مارکویچ شابشال؛ معلم روسی ولیعهد.
پایگاه اجتماعی: مستشاران و افسران امنیتی امپراتوری تزاری.
اهمیت: محرک اصلی محمدعلی‌شاه در انحلال مشروطه و سازماندهی کودتای لیاخوف در سال ۱۲۸۷ ش.

## خلاصه
معلم روسی و آجودان محمدعلی‌شاه از تاتارهای قره‌قویونلو یا قرائیم کریمه. در ترغیب محمدعلی شاه قاجار به سرکوب مجلس و تکیه بر قزاق‌ها دست داشت. پس از سقوط محمدعلی شاه قاجار به روسیه بازگشت.

## آموزگاری محمدعلی شاه قاجار و کودتا
در تبریز به عنوان معلم روسی محمدعلی میرزا منصوب شد و نفوذ روانی عمیقی بر او یافت. در تهران کانون توطئه‌های ضد مجلس در دربار بود و پس از خلع محمدعلی شاه قاجار به روسیه بازگشت.

## منابع
- [kasravi / دربار محمدعلی‌شاه و نفوذ روس] کسروی شابشال را ابزار دست سفارت روس برای هدایت محمدعلی شاه قاجار به سوی خشونت و لغو مشروطه می‌نویسد.
- [browne / نفوذ روسیه در دربار] براون حضور او را در کنار لیاخوف نشانهٔ تسلط غیرمستقیم پترزبورگ بر دربار تهران می‌داند.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/shapshal