{"id":"shapshal","name":"سرگی مارکویچ شابشال","titles":["شابشال","معلم روسی شاه"],"aliases":["شاپشال","شابشال","مسیو شابشال"],"summary":"معلم روسی و آجودان محمدعلی‌شاه از تاتارهای قره‌قویونلو یا قرائیم کریمه. در ترغیب شاه به سرکوب مجلس و تکیه بر قزاق‌ها دست داشت. پس از سقوط شاه به روسیه بازگشت.","role":"مشاور روسی و معلم محمدعلی‌شاه","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"دربار محمدعلی‌شاه و نفوذ روس","text":"کسروی شابشال را ابزار دست سفارت روس برای هدایت شاه جوان به سوی خشونت و لغو مشروطه می‌نویسد."},{"sourceId":"browne","locus":"Russian Influence at Court","text":"براون حضور او را در کنار لیاخوف نشانهٔ تسلط غیرمستقیم پترزبورگ بر دربار تهران می‌داند."}],"eventIds":["majlis-bombarded"],"relatedPersonIds":["mohammad-ali-person","liakhov"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","born":{"solarYear":1252,"gregorianYear":1873},"died":{"solarYear":1340,"gregorianYear":1961},"origin":"کریمه (امپراتوری روسیه)؛ تاتار قرائیم.","family":"سرگی مارکویچ شابشال؛ معلم روسی ولیعهد.","socialClass":"مستشاران و افسران امنیتی امپراتوری تزاری.","importance":"محرک اصلی محمدعلی‌شاه در انحلال مشروطه و سازماندهی کودتای لیاخوف در سال ۱۲۸۷ ش.","life":[{"title":"آموزگاری شاه و کودتا","body":"در تبریز به عنوان معلم روسی محمدعلی میرزا منصوب شد و نفوذ روانی عمیقی بر او یافت. در تهران کانون توطئه‌های ضد مجلس در دربار بود و پس از خلع شاه به روسیه بازگشت."}]}