{"id":"sepehdar","name":"محمدولی‌خان تنکابنی سپهدار اعظم","titles":["سپهدار","سپهسالار"],"aliases":["سپهدار","محمدولی‌خان تنکابنی","محمد ولی خان","محمدولی‌خان","سپهدار اعظم","سپهدار تنکابنی"],"summary":"حاکم و زمین‌دار مازندران و گیلان. نخست در شمار سپاه دولتی بر تبریز بود، سپس برگشت و ستون شمال را با یپرم به تهران آورد. کسروی این برگشتن را به خلوص نمی‌ستاید؛ تغییر جبهه را روایت می‌کند.","role":"فرماندهٔ ستون گیلان در فتح تهران","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار سیزدهم؛ عین‌الدوله و سپهسالار","text":"کسروی او را ابتدا در سپاه محاصره می‌آورد و بعد در سپاه گشایش. تغییر جبهه را روایت می‌کند. ستایش بی‌قید نیست."},{"sourceId":"dowlatabadi","locus":"گیلان و راه قزوین","text":"دولت‌آبادی سپهدار را مرد محاسبه می‌نویسد: وقتی بخت شاه را باخت، بخت مجلس را خرید. این نگاه مشروطه‌خواه غیرتبریزی است."}],"eventIds":["tabriz-siege","tehran-opened"],"relatedPersonIds":["yeprem","sardar-asad","ain-al-dowleh"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","born":{"solarYear":1225,"gregorianYear":1846},"died":{"solarYear":1305,"solarMonth":6,"solarDay":26,"gregorianYear":1926,"gregorianMonth":9,"gregorianDay":18},"origin":"تنکابن مازندران / گیلان.","family":"محمدولی خان خلعتبری ملقب به نصرالسلطنه، سپهدار اعظم و سپهسالار اعظم.","socialClass":"فئودال‌های بزرگ شمال و امرای ارشد نظامی قاجار.","importance":"فرمانده اردوی مجاهدان شمال در فتح تهران و نخستین رئیس دولت پس از خلع محمدعلی‌شاه.","life":[{"title":"گسست از استبداد و پیوستن به مشروطه","body":"سپهدار در ابتدا از فرماندهان اعزامی شاه برای سرکوب تبریز بود، اما پس از مشاهده مظالم دربار و فتوای علمای نجف، به املاک خود در تنکابن بازگشت و به دعوت کمیته ستار رشت رهبری اردوی شمال را در پیوند با یپرم‌خان بر عهده گرفت."},{"title":"فتح تهران و ریاست وزرا","body":"وی با هدایت مجاهدان گیلان و تسخیر قزوین وارد تهران شد و پس از خلع محمدعلی‌شاه به عنوان نخستین رئیس‌الوزرای دوره جدید مشروطیت برگزیده شد و بارها در ادوار پرآشوب زمام امور را در دست گرفت."}]}