# میرزا حسین‌خان سپهسالار

نقش: اصلاحگر دیوانی عهد ناصری
القاب: سپهسالار، مشیرالدوله
زاد: نامعلوم
مرگ: نامعلوم
تبار: قزوین؛ دیوان ناصری.
خانواده: میرزا حسین‌خان مشیرالدوله سپهسالار.
پایگاه اجتماعی: صدراعظم اصلاح‌گر. نه مجتهد نه ایلخان.
اهمیت: عدلیه و امتیاز رویتر در یک زندگی. کسروی او را در مقدمات می‌گذارد.

## خلاصه
صدراعظم ناصرالدین‌شاه پس از امیرکبیر. قانون عدلیه و مناسبات فرنگ را پیش برد و امتیاز رویتر را هم او زمینه ساخت. کسروی برنامه‌اش را اصلاحی می‌داند. خواننده باید هم عدلیه را ببیند هم امتیاز را.

## اصلاح و امتیاز
پس از امیرکبیر جدی‌ترین کوشش نهادسازی است. آدمیت شکستش را به دربار و سفارت نسبت می‌دهد. خواننده باید هم عدلیه را ببیند هم رویتر را.

## داوری منابع
- [kasravi / گفتار یکم؛ حاجی میرزا حسین‌خان سپهسالار] کسروی او را سال‌ها پس از امیرکبیر دارای برنامهٔ اصلاح می‌نویسد. ستایش محدود است؛ نامش را در شمار مقدمات می‌آورد.
- [adamiyat / اصلاحات سپهسالار] آدمیت سپهسالار را جدی‌ترین کوشش نهادسازی پیش از مشروطه می‌داند، و شکستش را به دربار و سفارت‌ها نسبت می‌دهد.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/sepasalar