{"id":"sani-al-dowleh","name":"مرتضی‌قلی‌خان صنیع‌الدوله","titles":["صنیع‌الدوله","رئیس مجلس اول"],"aliases":["صنیع الدوله","صنیع‌الدوله","مرتضی قلی خان هدایت"],"died":{"solarYear":1289,"solarMonth":11,"solarDay":15,"gregorianYear":1911,"gregorianMonth":2,"gregorianDay":4},"summary":"از خاندان هدایت و نخستین رئیس مجلس شورای ملی. مهندس و رجل، نه مجاهد کوچه. ترور شد. مخبرالسلطنه برادر اوست؛ پس خاطرات خانواده را باید با فاصله خواند.","role":"نخستین رئیس مجلس شورای ملی","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"بازشدن دارالشوری","text":"کسروی ترکیب مجلس را ضعیف می‌داند و صنیع‌الدوله را از معدود مردان کارآمد به شمار می‌آورد."}],"eventIds":["farman","majlis-opened","constitution-signed"],"relatedPersonIds":["ehtesham-al-saltaneh"],"monarchId":"mozaffar-al-din","born":{"solarYear":1235,"gregorianYear":1856},"origin":"تهران؛ خاندان دیوان‌سالار هدایت.","family":"مرتضی‌قلی خان صنیع‌الدوله؛ فرزند علیقلی خان مخبرالدوله و برادر مهدیقلی خان مخبرالسلطنه.","socialClass":"اشرافیت تکنوکرات و مهندسان دانش‌آموخته آلمان.","importance":"نخستین رئیس مجلس شورای ملی اول و تدوین‌کننده آیین‌نامه داخلی پارلمان ایران.","life":[{"title":"ریاست مجلس اول و وزارت مالیه","body":"در آلمان مهندسی معدن خواند. پس از صدور فرمان مشروطه به عنوان نخستین رئیس مجلس اول جلسات را اداره کرد و بعدها در کابینه‌های مشروطه به وزارت مالیه رسید و به دست تروریست‌های گرجی ترور شد."}]}