{"id":"mozaffar-person","name":"مظفرالدین‌شاه","titles":["شاه ایران"],"aliases":["مظفر الدین","مظفرالدین شاه","مظفرالدین‌شاه"],"died":{"solarYear":1285,"solarMonth":10,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":1},"summary":"شاه بیمار و سفرکننده. فرمان را امضا کرد چون بست و مهاجرت او را در تنگنا گذاشت، نه چون مشروطه‌خواه بود. با مجلس سر ستیز نداشت. پسرش عکس اوست.","role":"شاه فرمان و قانون اساسی","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"فرمان مشروطه و مرگ شاه","text":"کسروی او را با مجلس سازگار می‌بیند. سستی اراده را عیب می‌داند، کینه‌توزی با قانون را نه."},{"sourceId":"nazem","locus":"صدور فرمان","text":"ناظم‌الاسلام فرمان را محصول فشار می‌نویسد. شاه را نقطهٔ ضعف دربار می‌داند، نه معمار آزادی."}],"eventIds":["farman","constitution-signed"],"relatedPersonIds":["ain-al-dowleh","mohammad-ali-person"],"monarchId":"mozaffar-al-din","born":{"solarYear":1232,"gregorianYear":1853},"origin":"تهران؛ فرزند ناصرالدین‌شاه از شکوه السلطنه.","family":"ولیعهد تبریز سال‌ها بود. پسرش محمدعلی، جانشین او شد.","socialClass":"شاه قاجار. بیمار و خرج‌کننده؛ قدرت شخصش کمتر از رجال دربار بود.","importance":"فرمان و قانون اساسی به نام اوست. بدون فشار بست و مهاجرت، صدور فرمان از او بعید بود. با مجلس سر ستیز نداشت؛ این فرق او با پسر است.","life":[{"title":"ولیعهدی و سلطنت","body":"سال‌ها در تبریز ولیعهد بود و با قرض و سفر فرنگ شهرت یافت. پس از قتل پدر در ۱۲۷۵ به تهران آمد. صدارت میان امین‌الدوله و عین‌الدوله و اتابک دست به دست شد. وام روس و بلژیکی‌های گمرک در همین عهد است."},{"title":"فرمان","body":"در تابستان ۱۲۸۵، پس از مهاجرت قم و بست سفارت، فرمان مجلس را دستینه کرد. کسروی او را با مجلس سازگار می‌بیند و سستی اراده را عیب می‌داند، نه کینه با قانون. ناظم‌الاسلام فرمان را محصول فشار می‌نویسد."}],"chronology":[{"date":{"solarYear":1275,"gregorianYear":1896},"title":"جلوس","text":"پس از قتل ناصرالدین‌شاه به تخت نشست."},{"date":{"solarYear":1285,"solarMonth":5,"solarDay":14,"gregorianYear":1906,"gregorianMonth":8,"gregorianDay":5},"title":"فرمان مشروطه","text":"دستینهٔ تشکیل مجلس."},{"date":{"solarYear":1285,"solarMonth":10,"solarDay":9,"gregorianYear":1906,"gregorianMonth":12,"gregorianDay":30},"title":"قانون اساسی","text":"در بستر مرگ امضا کرد. چند روز بعد درگذشت."}]}