{"id":"mostashar-al-dowleh","name":"میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله","titles":["مستشارالدوله","شارژ دافر"],"aliases":["یوسف مستشارالدوله","میرزا یوسف تبریزی","مستشارالدوله"],"born":{"solarYear":1202,"gregorianYear":1823},"died":{"solarYear":1274,"gregorianYear":1895},"summary":"دیپلمات، قاضی، معاون عدلیه و مؤلف رسالهٔ بنیادین «یک کلمه». او رمز ترقی غرب را در قانون مدون دانست و کوشید اصول حقوق بشر و تفکیک قوا را با نصوص قرآن تطبیق دهد.","role":"نظریه‌پرداز قانون‌خواهی؛ مؤلف رسالهٔ یک کلمه","judgments":[{"sourceId":"adamiyat","locus":"فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت","text":"آدمیت رسالهٔ یک کلمه را نخستین طرح نظری استوار برای حقوق اساسی و حاکمیت قانون به زبان فارسی می‌شناسد."},{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار چهارم","text":"مستشارالدوله با زبان دین کوشید سد مقاومت فقهی در برابر قانون موضوعه مدرن را بشکند."}],"eventIds":["yek-kalameh","darbar-azam"],"relatedPersonIds":["sepasalar","malkom"],"monarchId":"naser-al-din","origin":"تبریز؛ خاندان بازرگانان آذربایجان.","family":"میرزا یوسف خان مستشارالدوله تبریزی؛ فرزند حاجی محمدکاظم تاجر.","socialClass":"دیوان‌سالاران وزارت خارجه، قضات و متفکران قانون‌خواه.","importance":"مؤلف رساله بنیادین «یک کلمه» و معمار آشتی نظری حقوق اساسی مدرن با فقه اسلامی.","life":[{"title":"مأموریت پاریس و تألیف یک کلمه","body":"در دوران شارژ دافری در پاریس با مطالعه کُد ناپلئون و اعلامیه حقوق بشر، رساله یک کلمه را در ۱۲۴۹ ش نگاشت و ۱۹ اصل حقوق مدرن را با نصوص قرآن تطبیق داد."},{"title":"معاونت عدلیه و حبس در زنجیر","body":"با دعوت سپهسالار مجالس شش‌گانه قضایی را طراحی کرد؛ در اواخر عمر به دلیل رسائل آزادی‌خواهانه‌اش مغضوب ناصرالدین‌شاه شد و در قزوین به زنجیر کشیده شد و در حبس درگذشت."}]}