# حاج میرزا فضلعلی آقا تبریزی

نقش: فقیه نواندیش و نماینده برجسته تبریز در مجلس اول
القاب: میرزا فضلعلی آقا، نماینده تبریز
زاد: ۱۲۳۹ | شاهنشاهی ۲۴۱۹ | ۱۸۶۰
مرگ: ۱۳۱۷ | شاهنشاهی ۲۴۹۷ | ۱۹۳۸
تبار: تبریز؛ خاندان اهل علم آذربایجان.
خانواده: حاج میرزا فضلعلی آقا تبریزی؛ فرزند میرزا علی‌نقی مجتهد.
پایگاه اجتماعی: علمای نواندیش و نمایندگان برگزیده آذربایجان در مجلس شورای ملی.
اهمیت: تئوریسین حقوقی و فقهی مجلس اول که با تبیین قلمرو احکام ثانویه و امور مباحه، راه را برای تفکیک قوا و تقنین پارلمانی هموار ساخت.

## خلاصه
عالم برجسته و حقوق‌دان و وکیل مقتدر تبریز در مجلس اول که با نطق‌های فقهی و نظری خود در دفاع از متمم قانون اساسی و انطباق قوانین پارلمانی با احکام ثانویه، راه را برای تفکیک قوا هموار کرد.

## نطق تاریخی در مناقشه اصل دوم متمم
با تسلطی شگرف به دستگاه فقه اجتهادی اثبات کرد که قوانین پارلمان در قلمرو احکام ثانویه و مصالح عمومی قرار دارد و هیچ تعارضی با دین ندارد و نیازی به هیئت نظارت دائمی نیست.

## داوری منابع
- [browne / The Persian Revolution] براون نطق‌های میرزا فضلعلی آقا در مجلس را نشانه‌ای درخشان از بلوغ حقوقی و گذر شریعت به سوی نظم دموکراتیک ارزیابی می‌کند.
- [khadem / ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وششم] میرزا فضلعلی آقا اثبات کرد که تقنین پارلمانی در قلمرو مصلحت عمومی و احکام ثانویه جای دارد و تعارضی با دیانت ندارد.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/mirza-fazl-ali-aqa