{"id":"mirza-fazl-ali-aqa","name":"حاج میرزا فضلعلی آقا تبریزی","titles":["میرزا فضلعلی آقا","نماینده تبریز"],"aliases":["میرزا فضلعلی آقا","میرزا فضل‌علی آقا","فضلعلی آقا تبریزی"],"born":{"solarYear":1239,"gregorianYear":1860},"died":{"solarYear":1317,"gregorianYear":1938},"summary":"عالم برجسته و حقوق‌دان و وکیل مقتدر تبریز در مجلس اول که با نطق‌های فقهی و نظری خود در دفاع از متمم قانون اساسی و انطباق قوانین پارلمانی با احکام ثانویه، راه را برای تفکیک قوا هموار کرد.","role":"فقیه نواندیش و نماینده برجسته تبریز در مجلس اول","judgments":[{"sourceId":"browne","locus":"The Persian Revolution","text":"براون نطق‌های میرزا فضلعلی آقا در مجلس را نشانه‌ای درخشان از بلوغ حقوقی و گذر شریعت به سوی نظم دموکراتیک ارزیابی می‌کند."},{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وششم","text":"میرزا فضلعلی آقا اثبات کرد که تقنین پارلمانی در قلمرو مصلحت عمومی و احکام ثانویه جای دارد و تعارضی با دیانت ندارد."}],"eventIds":["motammam-article-two-debate","motammam-bill-of-rights-mosavat"],"relatedPersonIds":["taqizadeh","tabatabai","mostashar-al-dowleh"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","origin":"تبریز؛ خاندان اهل علم آذربایجان.","family":"حاج میرزا فضلعلی آقا تبریزی؛ فرزند میرزا علی‌نقی مجتهد.","socialClass":"علمای نواندیش و نمایندگان برگزیده آذربایجان در مجلس شورای ملی.","importance":"تئوریسین حقوقی و فقهی مجلس اول که با تبیین قلمرو احکام ثانویه و امور مباحه، راه را برای تفکیک قوا و تقنین پارلمانی هموار ساخت.","life":[{"title":"نطق تاریخی در مناقشه اصل دوم متمم","body":"با تسلطی شگرف به دستگاه فقه اجتهادی اثبات کرد که قوانین پارلمان در قلمرو احکام ثانویه و مصالح عمومی قرار دارد و هیچ تعارضی با دین ندارد و نیازی به هیئت نظارت دائمی نیست."}]}