# میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله

نقش: نویسندهٔ قانون و از پیشاهنگان فکر مشروطه
القاب: ملکم‌خان، ناظم‌الدوله
زاد: نامعلوم
مرگ: نامعلوم
تبار: جلفا؛ ارمنی مسلمان‌شده در روایت رسمی.
پایگاه اجتماعی: دیپلمات و امتیازگیر و روزنامه‌نویس.
اهمیت: قانون و لندن. کسروی بیداری را به او نسبت می‌دهد و بدگمانی مالی را پنهان نمی‌کند.

## خلاصه
ارمنی جلفا، فراماسون، نویسندهٔ قانون و مدیر قانون در لندن. کسروی او را در مقدمات بیداری می‌آورد. آدمیت اندیشه‌اش را می‌کاود. زندگی‌اش پر از امتیاز و سفارت است؛ پیغمبر پاک نیست.

## کاغذ فرنگ
آدمیت فکر قانون را در او می‌جوید. زندگی امتیازش از مدار ستایش بیرون است.

## داوری منابع
- [kasravi / گفتار یکم؛ میرزا ملکم‌خان و سید جمال‌الدین] کسروی ملکم را در کنار سید جمال از بیدارکنندگان می‌شمارد. شرح فساد امتیاز را در این گفتار فرعی می‌گذارد.
- [adamiyat / اندیشهٔ قانون] آدمیت ملکم را معمار واژگان قانون‌خواهی می‌داند و در عین حال امتیاز لاتاری و سفارت را از کار فکری جدا نمی‌کند.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/malkom