{"id":"malkom","name":"میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله","titles":["پرنس ملکم خان","ناظم‌الدوله"],"aliases":["ملکم خان","ملکم‌خان","میرزا ملکم خان","پرنس ملکم"],"born":{"solarYear":1212,"gregorianYear":1833},"died":{"solarYear":1287,"gregorianYear":1908},"summary":"از پیشگامان فکر تجدد و قانون در ایران. ناشر روزنامهٔ قانون در لندن و بانی فراموشخانه. دیپلمات، اصلاح‌گر، و در عین حال اهل امتیاز و سوداگری مالی. کسروی و آدمیت هر دو با فاصله و نقد به او می‌نگرند.","role":"نظریه‌پرداز قانون و ناشر روزنامهٔ قانون","judgments":[{"sourceId":"adamiyat","locus":"فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت","text":"آدمیت او را معمار اصطلاحات نوین سیاسی به زبان فارسی می‌شناسد، اما در اخلاق دیوانی و معاملات مالی سخت به او می‌تازد."},{"sourceId":"kasravi","locus":"مقدمات بیداری؛ روزنامهٔ قانون","text":"کسروی اثر قانون را در برانگیختن اذهان می‌پذیرد، اما خود ملکم را مردی سودجو و چندچهره می‌داند."}],"eventIds":["tobacco","faramoshkhaneh-ban","daftar-tanzimat"],"relatedPersonIds":["asadabadi","sepasalar"],"monarchId":"naser-al-din","origin":"جلفای اصفهان؛ خاندان میرزا یعقوب خان.","family":"میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله؛ ملقب به پرنس ملکم خان.","socialClass":"نخبگان دیپلماتیک فرنگ‌دیده، رساله‌نویسان و روزنامه‌نگاران عصر ناصری.","importance":"معمار اصطلاحات حقوقی مدرن به زبان فارسی، بانی فراموشخانه، ناشر روزنامه قانون و مؤلف رسائل دفتر تنظیمات و پلتیکای دولتی.","life":[{"title":"دفتر تنظیمات و فراموشخانه","body":"در پاریس مهندسی و علوم سیاسی آموخت. در ۱۲۳۷ ش رساله دفتر تنظیمات را در باب تفکیک قوا نگاشت و نخستین لژ فراموشخانه را برپا کرد که با فرمان ناصرالدین‌شاه در ۱۲۴۰ ش منحل شد."},{"title":"روزنامه قانون لندن و دیپلماسی","body":"سفیر ایران در لندن بود؛ پس از رسوایی امتیاز لاتاری عزل گردید و از ۱۲۶۸ ش روزنامه انقلابی قانون را در لندن منتشر ساخت که قانون‌خواهی و امتناع از پرداخت مالیات به دولت مستبد را ترویج می‌کرد."}]}