# میرزا تقی‌خان امیرکبیر

نقش: اصلاحگر کشته‌شدهٔ آغاز ناصری
القاب: امیرکبیر، امیرنظام
زاد: نامعلوم
مرگ: دی ۱۲۳۰ | شاهنشاهی دی ۲۴۱۰ | ژانویه ۱۸۵۲
تبار: هزارهٔ فراهان؛ پسر آشپز قائم‌مقام.
خانواده: میرزا تقی خان. داماد شاه شد. پسرش در سیاست نماند.
پایگاه اجتماعی: دیوانی برکشیده؛ صدراعظم. نه شاهزاده.
اهمیت: اصلاح پیش از مشروطه. قتل فین. کسروی او را در مقدمات بیداری می‌گذارد.

## خلاصه
صدراعظم سه سالهٔ ناصرالدین‌شاه. دارالفنون، روزنامهٔ وقایع اتفاقیه، و اصلاح مالیه. در فین کاشان کشتندش. مشروطه نیم‌قرن بعد است؛ اما هر روایت بیداری از او می‌گذرد.

## صدارت و حمام
دارالفنون و روزنامه و بریدن مستمری. مخبرالسلطنه و آدمیت هر دو قتلش را زخم ناصرالدین‌شاه می‌دانند. مشروطه سی و چند سال بعد آمد.

## سال‌شمار
- ۱۲۳۰ | شاهنشاهی ۲۴۱۰ | ۱۸۵۱ — دارالفنون: تأسیس مدرسه.
- دی ۱۲۳۰ | شاهنشاهی دی ۲۴۱۰ | ژانویه ۱۸۵۲ — قتل فین: حمام کاشان.

## داوری منابع
- [adamiyat / امیرکبیر و ایران] آدمیت امیر را جد اصلاح دولتی می‌داند. کتاب جداگانه‌اش در این باره از منابع لیبرال‌ملی است، نه از مکتب طبقاتی.
- [kasravi / ایران پیش از جنبش] کسروی نام امیر را در پیش‌زمینه می‌آورد. شرح زندگانی او کار این کتاب نیست؛ جای او را در علت‌های دور می‌گذارد.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/amir-kabir