{"id":"amin-al-soltan","name":"میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان","titles":["اتابک اعظم","امین‌السلطان","صدراعظم"],"aliases":["اتابک","امین السلطان","امین‌السلطان","علی اصغر خان","اتابک اعظم"],"died":{"solarYear":1286,"solarMonth":6,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":8},"summary":"چندبار صدراعظم ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه. مرد وام روس و تعرفه‌های گمرکی. پس از سفر فرنگ به صدارت محمدعلی‌شاه برگشت و همان سال به تیر عباس‌آقا تبریزی افتاد. کسروی او را دشمن در جامهٔ دوستی می‌خواند.","role":"صدراعظم ناصری و مظفری؛ صدراعظم بازگشت‌کردهٔ محمدعلی‌شاه","judgments":[{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار ششم؛ «اتابک به چه نیرنگ‌ها کوشید؟»","text":"کسروی می‌نویسد به رسم دوستی دشمن مشروطه بود. پس از قتل: «عباس آقا جانبازی بسیار مردانه‌ای نمود. بدترین دشمنان کسی است که در جامهٔ دوستی رخ نماید.» این تندترین دفاع او از یک ترور سیاسی است."},{"sourceId":"nazem","locus":"بازگشت اتابک و صدارت ۱۲۸۶","text":"ناظم‌الاسلام بازگشت اتابک را با بدگمانی مجلس و انجمن‌ها می‌نویسد. او را سیاستمدار کهنه‌کار دربار می‌بیند، نه مؤمن به قانون."},{"sourceId":"browne","locus":"بازگشت اتابک و قتل او","text":"براون اتابک را دیپلمات کارکشته می‌داند که می‌کوشید میان دربار و مجلس راه باریکی باز کند. همدلی براون با قاتل کمتر از کسروی است؛ واقعه را لرزه در دربار می‌بیند."}],"eventIds":["atabak-killed","anglo-russian-1907"],"relatedPersonIds":["mohammad-ali-person","ain-al-dowleh"],"monarchId":"mohammad-ali-shah","born":{"solarYear":1237,"gregorianYear":1858},"origin":"فرزند آقا ابراهیم امین‌السلطان؛ از درون دستگاه ناصری برآمد، نه از شاهزادگی.","family":"خاندان دیوانی. خودش چندبار صدراعظم شد. زن و فرزندان در سایهٔ لقب اتابک ماندند.","socialClass":"رجل دیوانی و دلال امتیاز و وام. نه روحانی، نه ایلخان، نه مجاهد.","importance":"وام روس، تعرفهٔ گمرک، بازگشت به صدارت محمدعلی، و قتل در بهارستان. کسروی او را دشمن در جامهٔ دوستی می‌خواند.","life":[{"title":"اتابک ناصری","body":"در عهد ناصرالدین‌شاه و مظفر به صدارت رسید و افتاد. کارش بستن وام و نگاه داشتن تخت با پول پترزبورگ بود. کسروی گفتاری دارد: اتابک به چه نیرنگ‌ها کوشید."},{"title":"بازگشت ۱۲۸۶","body":"از فرنگ برگشت تا میان شاه و مجلس راه باریکی باز کند. براون او را دیپلمات کارکشته می‌بیند. کسروی نیرنگ. ناظم‌الاسلام بدگمانی مجلس را می‌نویسد."},{"title":"قتل","body":"نهم شهریور ۱۲۸۶ عباس‌آقای صراف تبریزی او را کشت و خود را نیز کشت. همان روزها قرارداد ۱۹۰۷ بسته شد. کسروی قاتل را روسفیدکنندهٔ آزادیخواهان خواند. این داوری اوست."}],"chronology":[{"date":{"solarYear":1286,"solarMonth":6,"solarDay":9,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":8,"gregorianDay":31},"title":"قتل در بهارستان","text":"اتابک افتاد؛ دربار لرزید."}]}