# میرزا علی‌خان امین‌الدوله

نقش: صدراعظم اصلاح‌گر پیش از مشروطه
القاب: امین‌الدوله، صدراعظم
زاد: ۱۲۲۲ | شاهنشاهی ۲۴۰۲ | ۱۸۴۴
مرگ: ۱۲۸۳ | شاهنشاهی ۲۴۶۳ | ۱۹۰۴
تبار: تهران؛ خاندان امینی و مجدالملک لواسانی.
خانواده: میرزا علی‌خان امین‌الدوله؛ فرزند میرزا محمد مجدالملک (نویسنده رساله مجدیه).
پایگاه اجتماعی: دیوان‌سالاران اصلاح‌طلب و نخبگان متجدد قاجار.
اهمیت: صدراعظم نواندیش مظفرالدین‌شاه، حامی ورود میرزا حسن رشدیه به تهران، بانی مدارس نوین و استخدام مستشاران بلژیکی.

## خلاصه
صدراعظم اصلاح‌طلب دوران مظفرالدین‌شاه پیش از اوج‌گیری جنبش. حامی تأسیس مدارس نو و استخدام بلژیکی‌ها برای گمرک. پیش از صدور فرمان مشروطه درگذشت. کسروی او را با حسرت یاد می‌کند.

## اصلاحات اداری و معارفی
امین‌الدوله با تکیه بر تربیت نوین، اداره پستخانه و گمرک را اصلاح کرد. در دوران کوتاه صدارتش (۱۲۷۶–۱۲۷۷ ش)، با اختصاص ملک شخصی خویش مدرسه رشدیه تهران را بنیاد نهاد و هیئت گمرکی بلژیک به ریاست ژوزف نوز را به ایران فراخواند تا به فساد اجاره‌داری مالیاتی پایان دهد.

## سقوط صدارت و انزوا
سیاست‌های اصلاحی او با مقاومت دربار، درباریان مواجب‌بگیر و مخالفت سفرای روس و انگلیس مواجه شد. پس از عزل به املاک خود در لشت‌نشای گیلان رفت و پیش از صدور فرمان مشروطیت درگذشت.

## داوری منابع
- [kasravi / مقدمات بیداری؛ صدارت امین‌الدوله] کسروی او را یکی از اندک‌شمار رجال قاجار می‌داند که معنی اصلاح را می‌فهمیدند. افسوس می‌خورد که دولت او زود افتاد و جای به اتابک داد.
- [adamiyat / فکر آزادی و صدارت امین‌الدوله] آدمیت امین‌الدوله را در تبار رجال فراهانی و نوساز می‌گذارد. اصلاحات گمرک و پست را ابتکار او می‌شمارد، هرچند بعدها به دست نوز بلژیکی افتاد.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/amin-al-dowleh