# میرزا فتحعلی آخوندزاده

نقش: پیشگام نقد سکولار و درام‌نویسی مدرن
القاب: سرهنگ (پولکوونیک)، میرزا
زاد: ۱۱۹۱ | شاهنشاهی ۲۳۷۱ | ۱۸۱۲
مرگ: ۱۸ اسفند ۱۲۵۶ | شاهنشاهی ۱۸ اسفند ۲۴۳۶ | ۱۸۷۸
تبار: شکی (قفقاز)؛ تبار تبریزی خامیه.
خانواده: میرزا فتحعلی آخوندوف؛ مترجم رسمی نایب‌السلطنه قفقاز.
پایگاه اجتماعی: افسران ارتش امپراتوری روسیه و نمایشنامه‌نویسان پیشرو.
اهمیت: بنیان‌گذار نقد صریح سکولار و درام‌نویسی نوین در حوزه زبان فارسی و ترکی.

## خلاصه
نمایشنامه‌نویس و ناقد رادیکال مستقر در تفلیس. مؤلف «تمثیلات» و «مکتوبات کمال‌الدوله». او هرگونه سازگاری شریعت با دموکراسی غربی را نفی کرد و مروج نقد سکولار بود.

## تمثیلات و مکتوبات کمال‌الدوله
نخستین نمایشنامه‌های مدرن خاورمیانه را نگاشت؛ مکتوبات کمال‌الدوله را در نقد مذهب و استبداد تحریر کرد و در نامه‌ای به مستشارالدوله امکان انطباق شریعت سنتی با دموکراسی غربی را باطل دانست.

## داوری منابع
- [adamiyat / اندیشه‌های آخوندزاده] آدمیت او را رادیکال‌ترین اندیشمند ماده‌باور قرن نوزدهم در نقد استبداد شرقی می‌داند.
- [khadem / ماجرای مشروطه؛ گفتار نهم] نامه انتقادی او به مستشارالدوله نشان داد که تلفیق شریعت و حقوق مدرن با چالش‌های بنیادین روبروست.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/akhundzadeh