{"id":"akhundzadeh","name":"میرزا فتحعلی آخوندزاده","titles":["سرهنگ (پولکوونیک)","میرزا"],"aliases":["آخوندزاده","میرزا فتحعلی آخوندوف","آخوندوف"],"born":{"solarYear":1191,"gregorianYear":1812},"died":{"solarYear":1256,"solarMonth":12,"solarDay":18,"gregorianYear":1878},"summary":"نمایشنامه‌نویس و ناقد رادیکال مستقر در تفلیس. مؤلف «تمثیلات» و «مکتوبات کمال‌الدوله». او هرگونه سازگاری شریعت با دموکراسی غربی را نفی کرد و مروج نقد سکولار بود.","role":"پیشگام نقد سکولار و درام‌نویسی مدرن","judgments":[{"sourceId":"adamiyat","locus":"اندیشه‌های آخوندزاده","text":"آدمیت او را رادیکال‌ترین اندیشمند ماده‌باور قرن نوزدهم در نقد استبداد شرقی می‌داند."},{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار نهم","text":"نامه انتقادی او به مستشارالدوله نشان داد که تلفیق شریعت و حقوق مدرن با چالش‌های بنیادین روبروست."}],"eventIds":["yek-kalameh"],"relatedPersonIds":["mostashar-al-dowleh","talebov"],"monarchId":"naser-al-din","origin":"شکی (قفقاز)؛ تبار تبریزی خامیه.","family":"میرزا فتحعلی آخوندوف؛ مترجم رسمی نایب‌السلطنه قفقاز.","socialClass":"افسران ارتش امپراتوری روسیه و نمایشنامه‌نویسان پیشرو.","importance":"بنیان‌گذار نقد صریح سکولار و درام‌نویسی نوین در حوزه زبان فارسی و ترکی.","life":[{"title":"تمثیلات و مکتوبات کمال‌الدوله","body":"نخستین نمایشنامه‌های مدرن خاورمیانه را نگاشت؛ مکتوبات کمال‌الدوله را در نقد مذهب و استبداد تحریر کرد و در نامه‌ای به مستشارالدوله امکان انطباق شریعت سنتی با دموکراسی غربی را باطل دانست."}]}