# احمدشاه

نقش: شاه صغیر پس از فتح تهران
القاب: شاه ایران
زاد: ۱۲۷۶ | شاهنشاهی ۲۴۵۶ | ۱۸۹۸
مرگ: ۹ اسفند ۱۳۰۸ | شاهنشاهی ۹ اسفند ۲۴۸۸ | ۲۸ فوریه ۱۹۳۰
تبار: دارالخلافه تهران؛ پادشاه خردسال در دوران احیای مشروطیت.
خانواده: فرزند ارشد محمدعلی‌شاه قاجار؛ آخرین پادشاه سلسله قاجاریه.
پایگاه اجتماعی: شاه صغیر و نمادین قاجار؛ دور از اراده حکمرانی مقتدر.
اهمیت: آخرین پادشاه سلسله قاجار که دوران سلطنتش مقارن با مجلس دوم، اولتیماتوم روسیه، جنگ جهانی اول و کودتای ۱۲۹۹ بود.

## خلاصه
کودک دوازده‌ساله بر تخت. کارها با نایب‌السلطنه و سپس با سرداران گذشت. خودش به فرنگ دل بست و به نگاهداری تاج دل نداد؛ تا آنکه با رأی مجلس مؤسسان در آبان ۱۳۰۴ انتقال سلطنت به رضاشاه بزرگ به تصویب رسید.

## سلطنت خردسالی و نیابت سلطنت
پس از فتح تهران و خلع پدرش، سلطان احمد میرزای دوازده‌ساله با گریه و زاری بر تخت سلطنت مشروطه نشانده شد. اداره امور کشور در سال‌های نخست بر عهده نایب‌السلطنه‌ها (علیرضا خان عضدالملک و سپس ابوالقاسم خان ناصرالملک) قرار گرفت. دوران نوجوانی او با بحران‌های سهمگینی چون واقعه پارک اتابک، استخدام شوستر و اولتیماتوم ویرانگر روسیه تزاری در آذر ۱۲۹۰ همراه بود.

## جنگ جهانی اول و زوال سلسله قاجار
با رسیدن به سن قانونی تاج‌گذاری کرد، اما با آغاز جنگ جهانی اول، خاک ایران به اشغال متفقین و عثمانی درآمد. احمدشاه به دلیل بی‌علاقگی به پذیرش مسئولیت‌های دشوار مملکت‌داری و ترجیح اقامت در اروپا، در برابر بحران قرارداد ۱۹۱۹ و اقدامات نجات‌بخش ملی سردار سپه منفعل ماند و سرانجام در آبان ۱۳۰۴ با مصوبه مجلس پنجم رسماً از سلطنت خلع و پادشاهی به رضاشاه بزرگ انتقال یافت.

## سال‌شمار
- ۲۵ تیر ۱۲۸۸ | شاهنشاهی ۲۵ تیر ۲۴۶۸ | ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ — انتخاب به پادشاهی: برگزیده شدن به سلطنت در ۱۲ سالگی توسط مجلس عالی بهارستان.
- تیر ۱۲۹۳ | شاهنشاهی تیر ۲۴۷۳ | ژوئیه ۱۹۱۴ — تاج‌گذاری رسمی: رسیدن به سن بلوغ قانونی در آستانه وقوع جنگ جهانی اول.
- ۹ آبان ۱۳۰۴ | شاهنشاهی ۹ آبان ۲۴۸۴ | ۳۱ اکتبر ۱۹۲۵ — انقراض سلطنت قاجار: تصویب ماده‌واحده خلع قاجاریه در مجلس شورای ملی.

## داوری منابع
- [hedayat / ایام احمدشاه] مخبرالسلطنه او را نرم و بی‌علاقه به رنج سلطنت می‌نویسد. این از درون دربار است.
- [kasravi-azarbaijan / سال‌های پس از ۱۲۸۸] کسروی میدان را از آن مجاهدان و سپس آشوب ایالات می‌داند. شاه در حاشیه است.

صفحه: https://mashrooteh.org/shakhs/ahmad-person