# متمم قانون اساسی و نزاع مشروعه

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۲۸۶ | شاهنشاهی ۱۴ مهر ۲۴۶۶ | ۷ اکتبر ۱۹۰۷

## خلاصه
متمم، حقوق و تفکیک قوا را نوشت و هیئت نظارت مجتهدان را هم در خود جا داد. کشاکش شیخ فضل‌الله با دو سید بر سر همین متن بالا گرفت. مشروطه و مشروعه از اینجا دو جبهه شدند.

## زمینه
قانون اول کوتاه بود. حقوق و حدود و دادگاه محتاج متن دوم بود.

## متمم
چهاردهم مهر ۱۲۸۶ متمم نوشته شد. تفکیک قوا و حقوقی در آن است و هیئت نظارت مجتهدان هم.

## جدایی شیخ
شیخ فضل‌الله از دو سید جدا شد. کسروی نزاع را فقهی‌سیاسی می‌بیند نه فقط جاه. مشروطه و مشروعه از اینجا دو جبهه شدند.

## پیامد
تحصن و لایحه و بعد باغشاه. دار شیخ پایان سیاسی این جدایی است.

## منابع
- [kasravi / کشاکش بر سر قانون اساسی؛ دستبرد علما] کسروی دستبردهای علما در قانون را می‌نویسد و جدایی شیخ را از همین‌جا قطعی می‌داند.
- [nazem / متمم و تحصن شیخ] ناظم‌الاسلام متن و اعتراضات را روزشمار کرده. مشروعه در این روایت یک لایحه است، نه فحش.

## کسان
- sheikh-fazlollah: هیئت نظارت مجتهدان را در متن جا داد و از دو سید جدا شد.
- tabatabai: متمم عرفی را پیش برد و با شیخ بر سر مشروعه درافتاد.
- behbahani: جبههٔ روحانی مشروطه را در برابر شیخ نگاه داشت.
- taqizadeh: از جناح تند مجلس، حقوق و حدود را در متن فشرد.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/supplementary-law