{"id":"russo-japanese-war-impact","title":"جنگ روسیه و ژاپن و تکانه روانی پیروزی مشروطه آسیایی","date":{"solarYear":1282,"solarMonth":11,"gregorianYear":1904,"gregorianMonth":2},"endDate":{"solarYear":1284,"solarMonth":6,"gregorianYear":1905,"gregorianMonth":9},"tier":"secondary","category":"international","summary":"شکست امپراتوری روسیه در محاصره پورت آرتور و نبرد دریایی تسوشیما در برابر ژاپن؛ شکستن طلسم برتری نژادی و نظامی غرب در افکار عمومی آسیا و انعکاس گسترده آن در روزنامه حبل‌المتین و اشعار ادیب‌الممالک فراهانی در لزوم قانون‌خواهی.","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار نهم","text":"پیروزی ژاپن به ایرانیان ثابت کرد که قانون اساسی و صنایع نوین ضامن غلبه یک دولت آسیایی بر استبداد تزار است."}],"personIds":["dehkhoda","talebov"],"personDeeds":{"dehkhoda":"بهره‌گیری از نمادهای پیروزی مشروطه در مقالات صوراسرافیل.","talebov":"ستایش از پیشرفت‌های صنعتی و نظام پارلمانی ژاپن در رسائل خود."},"periodId":"mozaffari","monarchId":"mozaffar-al-din","aliases":["جنگ روس و ژاپن","تسوشیما","پورت آرتور"],"context":"بازسازی میجی ژاپن را به امپریالیسم صنعتی رساند. روسیه و ژاپن بر کره و منچوری ساییدند. سرمایه‌دار روسی امتیاز چوب کنار رود یالو گرفت. امپراتور ژاپن در ژانویه ۱۹۰۴ به تزار نامه نوشت و تقسیم نفوذ خواست. تزار جواب نداد. غرور نژادی را جای دیپلماسی گذاشت. جنگ از بندر پورت آرتور آغاز شد و تا سپتامبر ۱۹۰۵ با وساطت آمریکا پایان یافت.","whatHappened":[{"title":"۱. شکست لجستیک تزار","body":"روی کاغذ بودجه و نفر و توپ با روسیه بود. قوا در غرب بود و باید به شرق می‌رفت. بخشی از خط آهن یک‌طرفه بود؛ کنار بایکال صد کیلومتر را با اسب می‌پیمودند. ناوگان از دریای سیاه از سوئز و اقیانوس هند ماه‌ها راه داشت. در زمستان ۱۹۰۴ ژاپن روس را از کره بیرون کرد. معاهده پورتسموث خروج از شبه‌جزیره را تثبیت کرد."},{"title":"۲. حبل‌المتین و شعر ادیب‌الممالک","body":"در ایران پیروزی دولت آسیایی صاحب قانون و صنعت بر استبداد تزار، باور به برتری ذاتی غرب را شکست. حبل‌المتین کلکته ژاپن را در قطار دول با تربیت و علم نوشت و گفت اگر اهالی ایران اراضی بایر را دایر کنند و علم را به پایه ژاپن برسانند، حساب دیگری می‌شود. ادیب‌الممالک فراهانی سرود: حدیث شوکت ژاپن بگوی و میکادو. طالبوف صنعت و پارلمان ژاپن را در رسائل ستود."}],"aftermath":"جنگ، انقلاب ۱۹۰۵ را شعله‌ور کرد و در ایران این جمله را جا انداخت که قانون و کارخانه ضامن اقتدار است. مشروطه‌خواهان این تکانه را با خبر دوما در یک کفه گذاشتند.","chronology":[{"date":{"solarYear":1282,"solarMonth":11,"gregorianYear":1904,"gregorianMonth":2},"title":"آغاز جنگ","text":"حمله ژاپن به پورت آرتور پس از سکوت تزار."},{"date":{"solarYear":1284,"solarMonth":6,"gregorianYear":1905,"gregorianMonth":9},"title":"صلح پورتسموث","text":"خروج روسیه از کره؛ بازتاب در جراید فارسی."}]}